Sustainable Development Goals 2030

The Birth of the SDGs

2030-ഓടെ ലോകത്തെ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആഗോള പദ്ധതിയാണ് സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Sustainable Development Goals — SDGs). 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ സുസ്ഥിര വികസന ഉച്ചകോടിയിൽ 193 അംഗരാജ്യങ്ങളാണ് ഇവ അംഗീകരിച്ചത്. "നമ്മുടെ ലോകത്തെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുക: സുസ്ഥിര വികസനത്തിനായുള്ള 2030 അജണ്ട" (Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development) എന്ന പ്രമേയത്തിലാണ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്. 2016 ജനുവരി 1-നാണ് SDGs നിലവിൽ വന്നത്. ആഗോള ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Global Goals) എന്നും ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. ദാരിദ്ര്യം അവസാനിപ്പിക്കുക, ഗ്രഹത്തെ സംരക്ഷിക്കുക, എല്ലാ മനുഷ്യരും സമാധാനത്തിലും സമൃദ്ധിയിലും ജീവിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ആഹ്വാനം. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത് 2012-ലെ റിയോ+20 ഉച്ചകോടിയാണ് (UN Conference on Sustainable Development, റിയോ ഡി ജനീറോ). ലക്ഷ്യങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ഒരു ഓപ്പൺ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പിനെ നിയോഗിച്ചിരുന്നു. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട വിപുലമായ കൂടിയാലോചനാ പ്രക്രിയയ്ക്കൊടുവിലാണ് 17 ലക്ഷ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടത്.

From MDGs to SDGs

SDGs-ന്റെ മുൻഗാമികളാണ് മില്ലേനിയം വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Millennium Development Goals — MDGs). 2000 മുതൽ 2015 വരെയായിരുന്നു MDGs-ന്റെ കാലയളവ്. അതിദാരിദ്ര്യവും പട്ടിണിയും ഇല്ലാതാക്കുക, സാർവത്രിക പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടുക, ശിശുമരണനിരക്ക് കുറയ്ക്കുക എന്നീ എട്ട് ലക്ഷ്യങ്ങളായിരുന്നു MDGs-നുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇവയുടെ ശ്രദ്ധ ഇടുങ്ങിയതായിരുന്നു എന്ന വിമർശനമുണ്ടായി. SDGs ഇവയെക്കാൾ വിശാലവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമാണ്. MDGs പ്രധാനമായും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടപ്പോൾ SDGs എല്ലാ രാജ്യങ്ങൾക്കും — സമ്പന്നവും ഇടത്തരവും ദരിദ്രവുമായ രാജ്യങ്ങൾക്കൊരുപോലെ — ബാധകമാണ്. സുസ്ഥിര വികസനത്തിന്റെ മൂന്ന് മാനങ്ങളായ സാമ്പത്തികം, സാമൂഹികം, പരിസ്ഥിതി എന്നിവയെ സന്തുലിതമാക്കാനാണ് SDGs ശ്രമിക്കുന്നത്. "ആരെയും പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിക്കരുത്" (Leave no one behind) എന്നതാണ് SDGs-ന്റെ കാതലായ തത്വം. ഏറ്റവും ദുർബലരായവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക, ഉൾക്കൊള്ളലും തുല്യതയും ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം.

The 17 Goals and 169 Targets

SDGs-ൽ 17 ലക്ഷ്യങ്ങളും 169 ഉപലക്ഷ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. പുരോഗതി അളക്കാൻ നൂറുകണക്കിന് സൂചികകളുമുണ്ട്. ലക്ഷ്യങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ് — ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലെ പുരോഗതി മറ്റുള്ളവയിലെ പുരോഗതിയെ സഹായിക്കുന്നു. 17 ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: ലക്ഷ്യം 1 — ദാരിദ്ര്യമില്ലായ്മ (No Poverty); ലക്ഷ്യം 2 — പട്ടിണിയില്ലായ്മ (Zero Hunger); ലക്ഷ്യം 3 — നല്ല ആരോഗ്യവും ക്ഷേമവും; ലക്ഷ്യം 4 — ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം; ലക്ഷ്യം 5 — ലിംഗസമത്വം; ലക്ഷ്യം 6 — ശുദ്ധജലവും ശുചിത്വവും; ലക്ഷ്യം 7 — താങ്ങാവുന്നതും ശുദ്ധവുമായ ഊർജ്ജം; ലക്ഷ്യം 8 — മാന്യമായ തൊഴിലും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും; ലക്ഷ്യം 9 — വ്യവസായം, നവീകരണം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ; ലക്ഷ്യം 10 — അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കൽ; ലക്ഷ്യം 11 — സുസ്ഥിര നഗരങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും; ലക്ഷ്യം 12 — ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഉപഭോഗവും ഉൽപ്പാദനവും; ലക്ഷ്യം 13 — കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനം; ലക്ഷ്യം 14 — ജലത്തിനടിയിലെ ജീവൻ; ലക്ഷ്യം 15 — കരയിലെ ജീവൻ; ലക്ഷ്യം 16 — സമാധാനം, നീതി, ശക്തമായ സ്ഥാപനങ്ങൾ; ലക്ഷ്യം 17 — ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായുള്ള പങ്കാളിത്തങ്ങൾ. പരിസ്ഥിതിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് 6, 7, 12, 13, 14, 15 എന്നിവ. കേരള PSC പരീക്ഷകളിൽ ഈ ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ ക്രമവും പേരും ചോദിക്കാറുണ്ട്.

SDG India Index and NITI Aayog

ഇന്ത്യയിൽ SDG നടപ്പാക്കലിന്റെ ഏകോപനത്തിനും നിരീക്ഷണത്തിനുമുള്ള നോഡൽ സ്ഥാപനം നിതി ആയോഗ് (NITI Aayog) ആണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും പുരോഗതി അളക്കാൻ നിതി ആയോഗ് SDG ഇന്ത്യ സൂചിക (SDG India Index) തയ്യാറാക്കുന്നു. സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, പരിസ്ഥിതി പാരാമീറ്ററുകളിലാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളെ വിലയിരുത്തുന്നത്. നാലാമത്തെ പതിപ്പായ SDG ഇന്ത്യ സൂചിക 2023-24 പ്രകാരം ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം SDG സ്കോർ 71 ആയി ഉയർന്നു. 2020-21-ൽ ഇത് 66 ആയിരുന്നു. ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം, മാന്യമായ തൊഴിൽ, സാമ്പത്തിക വളർച്ച, കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനം, കരയിലെ ജീവൻ എന്നീ മേഖലകളിലെ പുരോഗതിയാണ് ഈ വർധനവിന് കാരണം. കേരളവും ഉത്തരാഖണ്ഡും 79 സ്കോറോടെ സംയുക്തമായി ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. തമിഴ്നാട് (78), ഗോവ (77) എന്നിവയാണ് തുടർന്നുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിൽ. ബിഹാർ (57) ഏറ്റവും പിന്നിലാണ്. ജാർഖണ്ഡ് (62), നാഗാലാൻഡ് (63) എന്നിവയാണ് മറ്റ് പിന്നാക്ക സംസ്ഥാനങ്ങൾ. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചണ്ഡീഗഡ് ആണ് ഒന്നാമത്. 16 ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ലക്ഷ്യം 5 (ലിംഗസമത്വം) മാത്രമാണ് ഇന്ത്യയുടെ സ്കോർ 50-ന് താഴെയുള്ളത്. 2018 മുതൽ 2023-24 വരെ ഉത്തർപ്രദേശാണ് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ട സംസ്ഥാനം — 25 പോയിന്റ് വർധനവ്. നാലാമത്തെ സൂചിക 113 സൂചികകളിലാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളെ അളന്നത്.

Monitoring Progress

SDGs-ലെ ആഗോള പുരോഗതി സൂചികകളുടെ ഒരു കൂട്ടത്തിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. രാജ്യങ്ങളോട് തങ്ങളുടെ പുരോഗതി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ ഉന്നതതല രാഷ്ട്രീയ ഫോറത്തിൽ (High-Level Political Forum) സ്വമേധയാ ദേശീയ അവലോകനങ്ങൾ (Voluntary National Reviews — VNRs) രാജ്യങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നു. ചില ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് സമയപരിധിയില്ലെങ്കിലും ഭൂരിഭാഗവും 2030-ഓടെ പൂർത്തിയാക്കാനാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ചില ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി ഇന്ത്യ 2030-ന് മുൻപേ തന്നെ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുമെന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ പ്രതീക്ഷ. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും മൊത്തം സ്കോറിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ലിംഗസമത്വം, ജലം, കാലാവസ്ഥ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇനിയും ഏറെ ദൂരം പോകാനുണ്ട്. പരീക്ഷാർത്ഥികൾക്ക് SDGs-ന്റെ അടിസ്ഥാന സംഖ്യകൾ — 17 ലക്ഷ്യങ്ങൾ, 169 ഉപലക്ഷ്യങ്ങൾ, 2015-ൽ അംഗീകരണം, 2016-ൽ നിലവിൽ വരവ്, 2030 ലക്ഷ്യവർഷം — ഉറപ്പായും ഓർത്തിരിക്കണം.

India's Key Schemes Linked to SDGs

SDG ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യ നിരവധി ഫ്ലാഗ്ഷിപ്പ് പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ (ലക്ഷ്യം 6), പ്രധാനമന്ത്രി ഉജ്ജ്വല യോജന (ലക്ഷ്യം 7), ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് (ലക്ഷ്യം 3), ബേട്ടി ബച്ചാവോ ബേട്ടി പഠാവോ (ലക്ഷ്യം 5), ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ (ലക്ഷ്യം 9) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ പുരോഗതി വിലയിരുത്താൻ SDG ഇന്ത്യ സൂചിക ഒരു മത്സരാത്മക ഫെഡറലിസത്തിന്റെ വേദിയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. 2018-ലെ അടിസ്ഥാന റിപ്പോർട്ടിൽ ദേശീയ സ്കോർ 57 ആയിരുന്നു; 2023-24-ൽ അത് 71 ആയി ഉയർന്നത് ഗണ്യമായ മുന്നേറ്റമാണ്. പരീക്ഷകളിൽ കേരളത്തിന്റെ ഒന്നാം സ്ഥാനവും ബിഹാറിന്റെ അവസാന സ്ഥാനവും പതിവായി ചോദിക്കപ്പെടുന്ന വസ്തുതകളാണ്.

Challenges Ahead

പുരോഗതിയുണ്ടെങ്കിലും വെല്ലുവിളികൾ ഏറെയാണ്. ലിംഗസമത്വം (ലക്ഷ്യം 5) മേഖലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്കോർ ഇപ്പോഴും 50-ന് താഴെയാണ്. ജലക്ഷാമം, വായുമലിനീകരണം, നഗരവൽക്കരണ സമ്മർദ്ദം എന്നിവ ലക്ഷ്യം 6, 11, 13 എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആഘാതം കൃഷിയെയും ഉപജീവനത്തെയും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു. 2030-ഓടെ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും കൈവരിക്കാൻ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ ഏകോപിത ശ്രമം അനിവാര്യമാണ്. സ്വകാര്യമേഖലയുടെയും സിവിൽ സമൂഹത്തിന്റെയും പങ്കാളിത്തം (ലക്ഷ്യം 17) ഇതിന് നിർണായകമാണ്.

Key Facts for Exams

• SDGs അംഗീകരിച്ചത് 2015 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ന്യൂയോർക്ക് ഉച്ചകോടിയിൽ, 193 അംഗരാജ്യങ്ങൾ; നിലവിൽ വന്നത് 2016 ജനുവരി 1-ന്.
• പ്രമേയം: "Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development" (UNGA പ്രമേയം 70/1).
• 17 ലക്ഷ്യങ്ങൾ, 169 ഉപലക്ഷ്യങ്ങൾ, 200-ലധികം സൂചികകൾ; ലക്ഷ്യവർഷം 2030.
• മുൻഗാമി: മില്ലേനിയം വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (MDGs) — 8 ലക്ഷ്യങ്ങൾ, 2000–2015 കാലയളവ്.
• റിയോ+20 ഉച്ചകോടി (2012) ആണ് SDGs-ന്റെ രൂപീകരണ പ്രക്രിയയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത്.
• SDGs എല്ലാ രാജ്യങ്ങൾക്കും ബാധകം (MDGs പ്രധാനമായും വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക്); മൂന്ന് മാനങ്ങൾ — സാമ്പത്തികം, സാമൂഹികം, പരിസ്ഥിതി.
• കാതലായ തത്വം: "ആരെയും പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിക്കരുത്" (Leave no one behind).
• പരിസ്ഥിതി ലക്ഷ്യങ്ങൾ: ലക്ഷ്യം 6 (ജലം), 7 (ഊർജ്ജം), 12 (ഉപഭോഗം), 13 (കാലാവസ്ഥ), 14 (സമുദ്രം), 15 (കര).
• ഇന്ത്യയിലെ നോഡൽ സ്ഥാപനം നിതി ആയോഗ്; SDG ഇന്ത്യ സൂചികയിലൂടെ സംസ്ഥാനങ്ങളെ വിലയിരുത്തുന്നു.
• SDG ഇന്ത്യ സൂചിക 2023-24 (നാലാം പതിപ്പ്): ദേശീയ സ്കോർ 71 (2020-21-ൽ 66); കേരളവും ഉത്തരാഖണ്ഡും സംയുക്ത ഒന്നാമത് (79); ബിഹാർ ഏറ്റവും പിന്നിൽ (57).
• 50-ന് താഴെ സ്കോറുള്ള ഏക ലക്ഷ്യം: ലക്ഷ്യം 5 (ലിംഗസമത്വം); 113 സൂചികകളിൽ അളവ്.
• പുരോഗതി നിരീക്ഷണം: ഉന്നതതല രാഷ്ട്രീയ ഫോറത്തിൽ സ്വമേധയാ ദേശീയ അവലോകനങ്ങൾ (VNRs).