UNFCCC and the COP Process

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനെതിരായ ആഗോള പോരാട്ടത്തിന്റെ നിയമപരമായ അടിത്തറയാണ് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന ഫ്രെയിംവർക്ക് കൺവെൻഷൻ (UNFCCC). ക്യോട്ടോ പ്രോട്ടോക്കോളും പാരീസ് ഉടമ്പടിയും ഉൾപ്പെടെ പിന്നീട് വന്ന എല്ലാ കാലാവസ്ഥാ കരാറുകളും ഈ കൺവെൻഷന്റെ കീഴിലാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. പിഎസ്‌സി പരീക്ഷകളിൽ UNFCCC-യുടെ വർഷങ്ങൾ, തത്വങ്ങൾ, ഘടന എന്നിവയിൽ നിന്ന് സ്ഥിരമായി ചോദ്യങ്ങൾ വരുന്നു.

The Road to the Convention

1980-കളുടെ അവസാനത്തോടെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം അന്തർദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടിത്തുടങ്ങി. 1988-ൽ ഐപിസിസി സ്ഥാപിതമായതും ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ ശക്തമായതും ഒരു ആഗോള കരാറിനുള്ള സമ്മർദ്ദം വർധിപ്പിച്ചു. 1990-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭ ഒരു അന്തർസർക്കാർ ചർച്ചാ സമിതി (INC) രൂപീകരിച്ചു. ഈ ചർച്ചകളുടെ ഫലമായി 1992 മേയ് 9-ന് കൺവെൻഷന്റെ കരട് തയ്യാറായി; 1992 ജൂൺ 4 മുതൽ 14 വരെ ബ്രസീലിലെ റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ നടന്ന പരിസ്ഥിതി-വികസന ഐക്യരാഷ്ട്ര സമ്മേളനത്തിൽ (UNCED — "ഭൗമ ഉച്ചകോടി") 154 രാഷ്ട്രങ്ങൾ അതിൽ ഒപ്പുവെച്ചു.

UNFCCC: Essential Facts

UNFCCC 1992-ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും 50 രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ച ശേഷം 1994 മാർച്ച് 21-നാണ് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത്. ഇന്ന് ഇതിന് 198 കക്ഷികളുണ്ട് — 197 രാഷ്ട്രങ്ങളും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും — ഇത് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകളിലൊന്നാക്കുന്നു. കൺവെൻഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ജർമ്മനിയിലെ ബോണിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. റിയോ ഉച്ചകോടിയിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് കൺവെൻഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് UNFCCC; മറ്റ് രണ്ടെണ്ണം ജൈവവൈവിധ്യ കൺവെൻഷനും (CBD) മരുഭൂവൽക്കരണത്തിനെതിരായ കൺവെൻഷനും (UNCCD) ആണ് — ഇവ "റിയോ കൺവെൻഷനുകൾ" എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

Objective and Core Principles

കൺവെൻഷന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 2-ൽ പറയുന്ന ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഹരിതഗൃഹ വാതക സാന്ദ്രത കാലാവസ്ഥാ വ്യവസ്ഥയിൽ അപകടകരമായ മനുഷ്യ ഇടപെടൽ തടയുന്ന നിലയിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് — ഭക്ഷ്യോത്പാദനത്തിന് ഭീഷണിയാകാത്തതും സുസ്ഥിര സാമ്പത്തിക വികസനം സാധ്യമാക്കുന്നതുമായ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ. ശ്രദ്ധേയമായി, UNFCCC തന്നെ നിയമപരമായി ബാധകമായ ഉദ്വമന ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നില്ല — അത് ഒരു ഫ്രെയിംവർക്ക് മാത്രമാണ്; ബാധകമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പിന്നീടുള്ള പ്രോട്ടോക്കോളുകളിലൂടെയാണ് വന്നത്. ആർട്ടിക്കിൾ 3-ലെ മുഖ്യതത്വങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം "പൊതുവായതും എന്നാൽ വ്യത്യസ്തവുമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ" (Common but Differentiated Responsibilities — CBDR) ആണ്: എല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെങ്കിലും ചരിത്രപരമായ ഉദ്വമനം കൂടുതലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങൾ മുൻനിരയിൽ നിൽക്കണം. മറ്റ് തത്വങ്ങൾ: മുൻകരുതൽ തത്വം (precautionary principle), സുസ്ഥിര വികസനത്തിനുള്ള അവകാശം, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾ.

Annex I, Annex II and Non-Annex I Parties

കൺവെൻഷൻ കക്ഷികളെ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അനെക്സ് I-ൽ വികസിത രാജ്യങ്ങളും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പരിവർത്തനത്തിലുള്ള രാജ്യങ്ങളും (കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്, മുൻ സോവിയറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു — ഇവർ 2000-ഓടെ ഉദ്വമനം 1990 നിലയിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിടണമായിരുന്നു. അനെക്സ് II എന്നത് അനെക്സ് I-ലെ OECD അംഗങ്ങളാണ് — വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക സഹായം നൽകേണ്ട ബാധ്യത ഇവർക്കുണ്ട്. അനെക്സ് I-ൽ ഉൾപ്പെടാത്തവ (ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ) നോൺ-അനെക്സ് I രാജ്യങ്ങൾ — വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ. ഈ വർഗ്ഗീകരണമാണ് പിന്നീട് ക്യോട്ടോ പ്രോട്ടോക്കോളിൽ വികസിത രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രം ബാധകമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായത്.

The Conference of the Parties (COP)

COP എന്നാൽ കൺവെൻഷനിലെ കക്ഷികളുടെ സമ്മേളനം — UNFCCC-യുടെ പരമോന്നത തീരുമാനമെടുക്കുന്ന സമിതി. 1995-ൽ ബെർലിനിൽ നടന്ന COP1 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും COP ചേരുന്നു. തീരുമാനങ്ങൾ സാധാരണയായി സമവായത്തിലൂടെയാണ് (consensus) എടുക്കുന്നത് — ഒരു കക്ഷി പോലും എതിർത്താൽ തീരുമാനം മുടങ്ങും, ഇത് ചർച്ചകളെ പലപ്പോഴും ദുഷ്കരമാക്കുന്നു. COP-യ്ക്ക് പുറമെ വർഷം മുഴുവൻ സാങ്കേതിക സമ്മേളനങ്ങളും നടക്കുന്നു; ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക ഉപദേശക സമിതി (SBSTA), നടപ്പാക്കൽ ഉപസമിതി (SBI) എന്നിവയാണ് രണ്ട് പ്രധാന സബ്സിഡിയറി ബോഡികൾ.

Milestone COP Meetings

ചില COP സമ്മേളനങ്ങൾ ചരിത്രപരമാണ്. COP1, ബെർലിൻ (1995): ബെർലിൻ മാൻഡേറ്റ് — നിലവിലുള്ള പ്രതിബദ്ധതകൾ അപര്യാപ്തമെന്ന് കണ്ട് ശക്തമായ നടപടികൾക്ക് ചർച്ച തുടങ്ങി; ഇതാണ് ക്യോട്ടോയിലേക്കുള്ള വഴി. COP3, ക്യോട്ടോ (1997): ക്യോട്ടോ പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിച്ചു. COP15, കോപ്പൻഹേഗൻ (2009): നിയമപരമായ കരാർ ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലും 2 ഡിഗ്രി പരിധിയും വർഷം 100 ബില്യൺ ഡോളർ കാലാവസ്ഥാ ധനസഹായവും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. COP21, പാരീസ് (2015): പാരീസ് ഉടമ്പടി. COP26, ഗ്ലാസ്ഗോ (2021): ഗ്ലാസ്ഗോ ക്ലൈമറ്റ് പാക്ട് — കൽക്കരി "ഘട്ടം കുറയ്ക്കൽ" ആദ്യമായി ഒരു COP തീരുമാനത്തിൽ. COP27, ഷാർം എൽ ഷെയ്ഖ് (2022): നഷ്ടപരിഹാര ധനസഹായ ഫണ്ട് (Loss and Damage fund). COP28, ദുബായ് (2023): പാരീസ് ഉടമ്പടിയുടെ ആദ്യ ആഗോള സ്റ്റോക്ക്ടേക്ക് പൂർത്തിയായി. COP29, ബാക്കു (2024): പുതിയ കൂട്ടായ ധനലക്ഷ്യം (NCQG) — 2035-ഓടെ വർഷം 300 ബില്യൺ ഡോളർ. COP30, ബെലെം, ബ്രസീൽ (2025): ആമസോൺ മേഖലയിൽ നടന്ന ആദ്യ COP.

India and the UNFCCC

ഇന്ത്യ UNFCCC ചർച്ചകളിൽ CBDR തത്വത്തിന്റെ ശക്തമായ വക്താവാണ് — ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വികസിത രാജ്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ചെയ്യണമെന്ന നിലപാട് ഇന്ത്യ സ്ഥിരമായി ഉയർത്തുന്നു. ഇന്ത്യ 2016 ഒക്ടോബർ 2-ന് പാരീസ് ഉടമ്പടി അംഗീകരിച്ചു; 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ പരിഷ്കരിച്ച NDC സമർപ്പിച്ചു. 2021-ൽ ഗ്ലാസ്ഗോയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച പഞ്ചാമൃത് ലക്ഷ്യങ്ങളും 2070-ഓടെയുള്ള നെറ്റ് സീറോ പ്രതിജ്ഞയും ഇന്ത്യയുടെ UNFCCC ഇടപെടലിന്റെ ഭാഗമാണ്.

How COP Decisions Are Made

COP സമ്മേളനങ്ങൾ സാധാരണയായി രണ്ടാഴ്ച നീളും; ആദ്യ ആഴ്ച സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ നടക്കുകയും രണ്ടാം ആഴ്ച മന്ത്രിതല "ഹൈ-ലെവൽ സെഗ്മെന്റ്" നടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആതിഥേയ രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാണ് COP പ്രസിഡന്റ് — ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും സമവായം ഉരുത്തിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിർണായക പങ്കാണിത്. തീരുമാനങ്ങൾ "COP തീരുമാനങ്ങൾ" (decisions) ആയി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു; നിയമപരമായി ബാധകമായ പുതിയ കരാറുകൾക്ക് പ്രത്യേക അംഗീകാര പ്രക്രിയ വേണം. സർക്കാരിതര സംഘടനകൾ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, മാധ്യമങ്ങൾ എന്നിവർ നിരീക്ഷകരായി (observers) പങ്കെടുക്കുന്നു; വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ പവലിയനുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് സൈഡ് ഇവന്റുകൾ നടക്കുന്നു.

Climate Finance Institutions

2010-ൽ കാൻകൂണിൽ നടന്ന COP16-ൽ ഗ്രീൻ ക്ലൈമറ്റ് ഫണ്ട് (GCF) സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു — വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ലഘൂകരണ-അനുകൂലന പദ്ധതികൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്ന UNFCCC-യുടെ പ്രധാന ധനസംവിധാനമാണിത്; ആസ്ഥാനം ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ ഇഞ്ചിയോണിലാണ്. 2022-ലെ COP27-ൽ കാലാവസ്ഥാ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള (Loss and Damage) പ്രത്യേക ഫണ്ടും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു — ദുർബല രാജ്യങ്ങളുടെ ദീർഘകാല ആവശ്യമായിരുന്നു ഇത്.

Rotation of the COP Presidency

COP ആതിഥേയത്വം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അഞ്ച് പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾക്കിടയിൽ ക്രമമായി കറങ്ങുന്നു — ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ-പസഫിക്, കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്, ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക-കരീബിയൻ, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പ് തുടങ്ങിയവ. അതിനാലാണ് COP27 ഈജിപ്തിലും (ആഫ്രിക്ക), COP28 യുഎഇയിലും (ഏഷ്യ-പസഫിക്), COP29 അസർബൈജാനിലും (കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്), COP30 ബ്രസീലിലും (ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക) നടന്നത്. ആതിഥേയ രാജ്യം COP പ്രസിഡന്റിനെ നൽകുന്നു.

Key Facts for Exams

• UNFCCC കരട് തയ്യാറായത് 1992 മേയ് 9-ന്; റിയോ ഭൗമ ഉച്ചകോടിയിൽ (UNCED) 1992 ജൂൺ 4–14-ന് 154 രാഷ്ട്രങ്ങൾ ഒപ്പുവെച്ചു.
• പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത് 1994 മാർച്ച് 21-ന് (50 രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ അംഗീകാരത്തിനു ശേഷം).
• 198 കക്ഷികൾ — 197 രാഷ്ട്രങ്ങളും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും; ഏറ്റവും വ്യാപകമായ കരാറുകളിലൊന്ന്.
• ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം (ആർട്ടിക്കിൾ 2): ഹരിതഗൃഹ വാതക സാന്ദ്രത അപകടകരമല്ലാത്ത നിലയിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക.
• മുഖ്യതത്വം (ആർട്ടിക്കിൾ 3): "പൊതുവായതും എന്നാൽ വ്യത്യസ്തവുമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ" (CBDR).
• UNFCCC തന്നെ ബാധകമായ ഉദ്വമന ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നില്ല — ഫ്രെയിംവർക്ക് കൺവെൻഷൻ മാത്രം.
• സെക്രട്ടേറിയറ്റ്: ജർമ്മനിയിലെ ബോൺ.
• സഹോദര റിയോ കൺവെൻഷനുകൾ: CBD (ജൈവവൈവിധ്യം), UNCCD (മരുഭൂവൽക്കരണം).
• COP1: 1995, ബെർലിൻ; COP എല്ലാ വർഷവും ചേരുന്നു; തീരുമാനങ്ങൾ സമവായത്തിൽ.
• രണ്ട് സബ്സിഡിയറി ബോഡികൾ: SBSTA (ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക ഉപദേശം), SBI (നടപ്പാക്കൽ).
• ശ്രദ്ധേയ COP-കൾ: COP3 ക്യോട്ടോ (1997), COP15 കോപ്പൻഹേഗൻ (2009), COP21 പാരീസ് (2015), COP26 ഗ്ലാസ്ഗോ (2021), COP28 ദുബായ് (2023), COP29 ബാക്കു (2024).
• ഐപിസിസി (1988, WMO+UNEP) UNFCCC-യുടെ ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനം നൽകുന്നു.