Arthashastra: Kautilya's Statecraft

ഭരണകലയെക്കുറിച്ച് ലോകത്ത് രചിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും പുരാതനവും സമഗ്രവുമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൊന്നാണ് കൗടില്യന്റെ അർത്ഥശാസ്ത്രം. രാജാവിന്റെ കടമകൾ, നികുതി, ചാരവൃത്തി, യുദ്ധതന്ത്രം, വിദേശനയം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അതിപ്രായോഗികമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം പി.എസ്.സി. പരീക്ഷകളിൽ പതിവായി ചോദിക്കുന്ന വിഷയമാണ്.

The Author: Kautilya

കൗടില്യൻ എന്നും ചാണക്യൻ എന്നും വിഷ്ണുഗുപ്തൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പണ്ഡിതൻ മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യന്റെ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവും പ്രധാനമന്ത്രിയുമായിരുന്നു. തക്ഷശിലാ സർവകലാശാലയിലെ അധ്യാപകനായിരുന്ന അദ്ദേഹം ചന്ദ്രഗുപ്തനെ നന്ദവംശത്തിനെതിരെ നയിച്ച് മൗര്യസാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയചിന്തയുടെയും സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിന്റെയും പിതാവ് എന്നാണ് കൗടില്യൻ അറിയപ്പെടുന്നത്. മൗര്യകാലഘട്ടത്തിൽ, ഏകദേശം ബി.സി.ഇ. 3-ാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിന്റെ രചന എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

What the Arthashastra Covers

അർത്ഥശാസ്ത്രം 15 അധികരണങ്ങളിലായി (പുസ്തകങ്ങൾ) ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. രാജാവിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസവും ദിനചര്യയും, മന്ത്രിമാരുടെ നിയമനവും കടമകളും, നികുതി സമ്പ്രദായം, കൃഷി, വ്യാപാരം, ഖനനം, നിയമവും നീതിന്യായവും, ചാരസംഘടന, സൈനിക സംവിധാനം, കോട്ടനിർമ്മാണം, വിദേശനയം, യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ ഭരണത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളും ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. 'അർത്ഥം' എന്നാൽ ഭൗതിക ക്ഷേമം എന്നാണ് അർത്ഥം; രാജാവിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം പ്രജകളുടെ ഭൗതിക ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണെന്ന് കൗടില്യൻ പറയുന്നു.

Saptanga Theory and Mandala Theory

പരീക്ഷയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ് സപ്താംഗ സിദ്ധാന്തവും മണ്ഡല സിദ്ധാന്തവും. രാഷ്ട്രത്തിന് ഏഴ് അംഗങ്ങളുണ്ടെന്ന് സപ്താംഗ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നു: സ്വാമി (രാജാവ്), അമാത്യൻ (മന്ത്രി), ജനപദം (ഭൂപ്രദേശവും ജനങ്ങളും), ദുർഗം (കോട്ട), കോശം (ഖജനാവ്), ദണ്ഡം (സൈന്യം), മിത്രം (സഖ്യം). മണ്ഡല സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് അയൽരാജ്യം സ്വാഭാവിക ശത്രുവാണ്; ശത്രുവിന്റെ ശത്രു സ്വാഭാവിക മിത്രവും. വിദേശനയത്തിലെ സന്ധി, വിഗ്രഹം (യുദ്ധം), യാനം, ആസനം, സംശ്രയം, ദ്വൈധീഭാവം എന്നീ ആറ് നയങ്ങളും (ഷാഡ്ഗുണ്യം) അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.

Rediscovery of the Text

നൂറ്റാണ്ടുകളായി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം 1905-ൽ ആർ. ശാമശാസ്ത്രി വീണ്ടും കണ്ടെത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിനുശേഷമാണ് അർത്ഥശാസ്ത്രം ആധുനിക ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ വന്നത്. മാക്കിയവെല്ലിയുടെ 'ദി പ്രിൻസ്' (16-ാം നൂറ്റാണ്ട്) എന്ന ഗ്രന്ഥവുമായി ഇതിനെ താരതമ്യം ചെയ്യാറുണ്ട് — എന്നാൽ കൗടില്യന്റെ ഗ്രന്ഥം അതിനെക്കാൾ ഏകദേശം 2000 വർഷം പഴക്കമുള്ളതാണ്.

Key Facts for Exams

അടുത്ത ലേഖനത്തിൽ സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കവിയായ കാളിദാസന്റെ കൃതികളെക്കുറിച്ച് പരിചയപ്പെടാം.