ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയും ദമൻ ദിയുവും
2020 ജനുവരി 26-ന് രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങൾ ലയിച്ചാണ് ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയും ദമൻ ദിയുവും രൂപീകൃതമായത്. പോർച്ചുഗീസ് പൈതൃകമുള്ള ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രവും ഭൂമിശാസ്ത്രവും അറിയാം.
ഗുജറാത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തും അതിനുള്ളിലുമായി കിടക്കുന്ന ചെറിയ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമാണ് ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയും ദമൻ ദിയുവും. 2020 ജനുവരി 26-ന് ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി, ദമൻ ദിയു എന്നീ രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങൾ ലയിച്ചാണ് ഇത് രൂപീകൃതമായത്. നാലര നൂറ്റാണ്ടോളം നീണ്ട പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഈ പ്രദേശം ഭരണപരമായ പുനഃസംഘടനയുടെ പുതിയ ഉദാഹരണമാണ്.
ലയനവും ഭരണവും
2019 ഡിസംബറിൽ പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ നിയമപ്രകാരം 2020 ജനുവരി 26-ന് രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും ഒന്നായി. ഭരണച്ചെലവ് കുറയ്ക്കുകയും ഭരണം കാര്യക്ഷമമാക്കുകയുമായിരുന്നു ലയനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. പുതിയ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ദമൻ ആണ്. ദമൻ, ദിയു, ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി എന്നീ മൂന്ന് ജില്ലകളാണുള്ളത്. ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയുടെ ആസ്ഥാനം സിൽവാസയാണ്. നിയമസഭയില്ലാത്ത കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമാണിത്; രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്ന അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററാണ് ഭരണത്തലവൻ. ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ് ഈ പ്രദേശം വരുന്നത്.
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽനിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക്
ദാദ്രയും നഗർ ഹവേലിയും 1954-ൽ പ്രാദേശിക ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിലൂടെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽനിന്ന് മോചിതമായി. 1961-ൽ ഇത് ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ഔദ്യോഗികമായി ലയിച്ചു. ദമനും ദിയുവും 1961 ഡിസംബറിൽ ഓപ്പറേഷൻ വിജയിലൂടെ ഗോവയ്ക്കൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി. പോർച്ചുഗീസ് കാലത്തെ കോട്ടകളും പള്ളികളും ഇന്നും ദമനിലും ദിയുവിലും കാണാം. ദിയു കോട്ടയും സെന്റ് പോൾസ് പള്ളിയും പ്രശസ്തമായ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളാണ്. ദാദ്ര ഗുജറാത്തിനുള്ളിൽ കിടക്കുന്ന ചെറിയ പ്രദേശവും നഗർ ഹവേലി മഹാരാഷ്ട്ര-ഗുജറാത്ത് അതിർത്തിയോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശവുമാണ്.
ഭൂമിശാസ്ത്രവും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയും
ദമൻ അറബിക്കടൽ തീരത്തും ദിയു കത്തിയവാർ തീരത്തുനിന്ന് അല്പം അകലെയുള്ള ദ്വീപിലുമാണ്. ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി കരപ്രദേശമാണ്; പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ താഴ്വാരത്തോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്നു. മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളും ചേർന്ന് ഏകദേശം 600 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് വിസ്തൃതി. ദമൻ ഗംഗാ നദിയാണ് ദമനിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രധാന നദി. വിനോദസഞ്ചാരമാണ് പ്രധാന വരുമാനമാർഗം; ദിയുവിലെ ബീച്ചുകളും ദമനിലെ കോട്ടകളും സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. സിൽവാസയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വ്യവസായ മേഖലകളും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രധാനമാണ്. ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന ജനസമൂഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
സംസ്കാരവും വിനോദസഞ്ചാരവും
ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയിലെ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ വൈവിധ്യമാർന്ന സംസ്കാരം സൂക്ഷിക്കുന്നു. വാർലി ചിത്രകലയും ഗോത്രനൃത്തങ്ങളും ഇവിടത്തെ സാംസ്കാരിക സമ്പത്താണ്. സിൽവാസയിലെ വൻഗംഗ തടാകോദ്യാനവും ദൂധ്നി തടാകവും വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ദമനിൽ മോട്ടി ദമൻ കോട്ടയും നാനി ദമൻ കോട്ടയും പോർച്ചുഗീസ് കാലത്തിന്റെ സ്മാരകങ്ങളാണ്. ബോം ജീസസ് പള്ളിയും സെന്റ് പോൾസ് പള്ളിയും ദമനിലെ പ്രശസ്തമായ ദേവാലയങ്ങളാണ്. ദിയുവിലെ നാഗോവ ബീച്ചും ഘോഘ്ല ബീച്ചും ശാന്തമായ തീരങ്ങളാണ്. ദിയു കോട്ട അറബിക്കടലിലേക്ക് നീണ്ടുകിടക്കുന്ന ചരിത്രസ്മാരകമാണ്. ഗംഗേശ്വർ ക്ഷേത്രവും സെന്റ് പോൾസ് പള്ളിയും ദിയുവിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്. മത്സ്യബന്ധനവും വിനോദസഞ്ചാരവും തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രധാന ഉപജീവനമാണ്. സിൽവാസയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വ്യവസായ എസ്റ്റേറ്റുകൾ തൊഴിൽ നൽകുന്നു. ചെറിയ പ്രദേശമാണെങ്കിലും പോർച്ചുഗീസ് പൈതൃകവും ഗോത്രസംസ്കാരവും കടൽത്തീരങ്ങളും ചേർന്ന് ഈ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.
പോർച്ചുഗീസുകാർ ദിയു 1535-ലും ദമൻ 1559-ലും കൈവശപ്പെടുത്തി. ദിയു കോട്ടയും ദമനിലെ കോട്ടകളും ഈ കാലത്തിന്റെ സ്മാരകങ്ങളാണ്. ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയിലെ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ വാർലി ചിത്രകലയും താർപ്പ നൃത്തവും പ്രശസ്തമാണ്. സിൽവാസയിലെ വൻഗംഗ തടാകോദ്യാനവും ദൂധ്നി തടാകവും വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ദമൻ ഗംഗാ നദി ദമനിലൂടെ ഒഴുകി അറബിക്കടലിൽ ചേരുന്നു. ദിയുവിലെ നാഗോവ ബീച്ചും ഘോഘ്ല ബീച്ചും ശാന്തമായ തീരങ്ങളാണ്. മത്സ്യബന്ധനവും വിനോദസഞ്ചാരവും തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രധാന ഉപജീവനമാണ്. സിൽവാസയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വ്യവസായ എസ്റ്റേറ്റുകൾ തൊഴിൽ നൽകുന്നു. ചെറിയ പ്രദേശമാണെങ്കിലും പോർച്ചുഗീസ് പൈതൃകവും ഗോത്രസംസ്കാരവും കടൽത്തീരങ്ങളും ചേർന്ന് ഈ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.
ദമനിലെ ദേവ്ക ബീച്ചും ജാംപോർ ബീച്ചും പ്രശസ്തമായ തീരങ്ങളാണ്. ദിയുവിൽ ഐഎൻഎസ് ഖുക്രി സ്മാരകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; 1971-ലെ യുദ്ധത്തിൽ മുങ്ങിയ യുദ്ധക്കപ്പലിന്റെ ഓർമ്മയാണിത്. സിൽവാസയ്ക്കടുത്തുള്ള ഖാൻവേൽ പ്രകൃതിരമണീയമായ വിനോദകേന്ദ്രമാണ്. ദൂധ്നി തടാകത്തിൽ ബോട്ടിങ്ങും വാട്ടർ സ്പോർട്സും ലഭ്യമാണ്. വാപ്പി നഗരം സിൽവാസയ്ക്ക് സമീപമുള്ള വ്യവസായ കേന്ദ്രമാണ്. ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയിലെ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളുടെ താർപ്പ നൃത്തവും വാർലി ചിത്രകലയും സാംസ്കാരിക സമ്പത്താണ്. പോർച്ചുഗീസ് കാലത്തെ പള്ളികളും കോട്ടകളും ദമനിലും ദിയുവിലും ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.
ദമനിലെ മോട്ടി ദമൻ കോട്ടയും നാനി ദമൻ കോട്ടയും പോർച്ചുഗീസ് കാലത്തിന്റെ സ്മാരകങ്ങളാണ്. ദിയു കോട്ട അറബിക്കടലിലേക്ക് നീണ്ടുകിടക്കുന്ന ചരിത്രസ്മാരകമാണ്. സിൽവാസയിലെ വ്യവസായ എസ്റ്റേറ്റുകളും ദമനിലെ മത്സ്യബന്ധനവും ദിയുവിലെ വിനോദസഞ്ചാരവും ചേർന്നാണ് ഈ ചെറിയ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ.
പരീക്ഷയ്ക്ക് ഓർക്കുക
- 2020 ജനുവരി 26-ന് രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങൾ ലയിച്ച് രൂപീകൃതം.
- തലസ്ഥാനം ദമൻ; മൂന്ന് ജില്ലകൾ: ദമൻ, ദിയു, ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി.
- ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയുടെ ആസ്ഥാനം സിൽവാസ.
- ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി 1954-ൽ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിലൂടെ മോചിതമായി; 1961-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ലയിച്ചു.
- ദമനും ദിയുവും 1961 ഡിസംബറിൽ ഓപ്പറേഷൻ വിജയിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി.
- ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരപരിധി; നിയമസഭയില്ല.
- ലോക്സഭയിൽ രണ്ട് സീറ്റുകൾ: ദമൻ ദിയു ഒന്ന്, ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി ഒന്ന്.
- ദമൻ ഗംഗാ നദി ദമനിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.
- ദിയു കോട്ടയും സെന്റ് പോൾസ് പള്ളിയും പ്രശസ്തമായ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ.
- വാർലി ചിത്രകലയും ഗോത്രസംസ്കാരവും ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയുടെ പ്രത്യേകത.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| രൂപീകരണം | 2020 ജനുവരി 26 (ലയനം) |
| തലസ്ഥാനം | ദമൻ |
| ജില്ലകൾ | 3 (ദമൻ, ദിയു, ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി) |
| ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി മോചനം | 1954 |
| ദമൻ ദിയു ലയനം | 1961 ഡിസംബർ |
| ഹൈക്കോടതി | ബോംബെ ഹൈക്കോടതി |