ദൈനംദിന കറന്റ് അഫയേഴ്സ് – 2026 നവംബർ 7
2026 നവംബർ 7-ലെ പ്രധാന കറന്റ് അഫയേഴ്സ് വാർത്തകൾ.
സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ നവീകരണത്തിന് 'വിസ്തർ' (VISTAR) പദ്ധതി
ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് സംവിധാനം നവീകരിക്കുന്നതിനായി കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ 4,371.10 കോടി രൂപയുടെ 'വിസ്തർ' (VISTAR – Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research) പദ്ധതിക്ക് അംഗീകാരം നൽകി. 2026-27 മുതൽ 2030-31 വരെയുള്ള അഞ്ച് വർഷത്തേക്കുള്ള കേന്ദ്രമേഖലാ പദ്ധതിയാണിത്. സമഗ്ര സ്ഥിതിവിവര പ്രവർത്തനങ്ങളും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ശക്തീകരണവും, സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള സ്ഥിതിവിവര ശക്തീകരണ പിന്തുണ, സാമ്പത്തിക സെൻസസ് എന്നിവയാണ് പദ്ധതിയുടെ മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ. പദ്ധതിക്കാലത്ത് 59 സർവേകൾ നടത്തും; മുൻ ചക്രത്തിൽ 43 സർവേകളായിരുന്നു. എട്ടാമത് സാമ്പത്തിക സെൻസസും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. വിവരങ്ങളുടെ സമയബന്ധിതത്വം, കൃത്യത, വിശദാംശങ്ങൾ, പരസ്പര പ്രവർത്തനക്ഷമത എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം സ്ഥിതിവിവര പ്രക്രിയകളിൽ നിർമിതബുദ്ധിയും (AI) നൂതന അനലിറ്റിക്സും സംയോജിപ്പിക്കും. സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക്, പദ്ധതി നടപ്പാക്കൽ മന്ത്രാലയമാണ് (MoSPI) പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ തദ്ദേശീയ AI മോഡലുകൾ പുറത്തിറക്കി
കേന്ദ്ര ഐ.ടി. മന്ത്രാലയത്തിന്റെ 'ഇന്ത്യ എ.ഐ.' (IndiaAI) മിഷന്റെ ഭാഗമായി പൂർണ്ണമായും തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച മൂന്ന് പുതിയ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഫൗണ്ടേഷൻ മോഡലുകൾ പുറത്തിറക്കി. സോക്കറ്റ് ലാബ്സ് വികസിപ്പിച്ച EKA-1, സെന്റൈക് വികസിപ്പിച്ച ധീർ 2B, ധീർ 5B എന്നിവയാണ് മോഡലുകൾ. 2026 നവംബർ 3-ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിലാണ് പ്രകാശനം. 26.3 ബില്യൺ പാരാമീറ്ററുകളും ഏകദേശം 7.5 ട്രില്യൺ ടോക്കണുകളിൽ പരിശീലനവും ലഭിച്ച EKA-1, ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം ഷെഡ്യൂളിലെ 22 ഭാഷകളിലും ഇംഗ്ലീഷിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ധീർ 2B, ധീർ 5B മോഡലുകൾ ഇംഗ്ലീഷിനും 10 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകൾക്കും പിന്തുണ നൽകുന്നു; ഇന്റർനെറ്റ് ഇല്ലാതെ ഓഫ്ലൈനിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് ഇവയുടെ പ്രത്യേകത. AIKosh പ്ലാറ്റ്ഫോം വഴിയാണ് മോഡലുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നത്.
അന്താരാഷ്ട്ര സൗര സഖ്യത്തിൽ (ISA) പുതിയ അംഗമായി ബഹാമാസ്
ഇന്ത്യയുടെയും ഫ്രാൻസിന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര സൗര സഖ്യത്തിന്റെ (International Solar Alliance – ISA) 116-ാമത് അംഗരാജ്യമായി ബഹാമാസ് ഔദ്യോഗികമായി ചേർന്നു. ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ISA-യുടെ ഒമ്പതാമത് അസംബ്ലി സമ്മേളനത്തിനിടെയാണ് ബഹാമാസ് അംഗത്വം നേടിയത്. ബഹാമാസ് ഹൈക്കമ്മീഷണർ പീറ്റർ നിക്കോളാസ് സൈമണെറ്റ് ജൂനിയർ, ISA ഫ്രെയിംവർക്ക് കരാറിലേക്കുള്ള അക്സഷൻ രേഖ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി പി. എസ്. ഗംഗാധറിന് കൈമാറി. 2015-ൽ പാരീസിൽ നടന്ന COP21 കാലാവസ്ഥാ ഉച്ചകോടിയിലാണ് ഇന്ത്യയും ഫ്രാൻസും ചേർന്ന് ISA രൂപീകരിച്ചത്. സൗരോർജ്ജ വിന്യാസം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയാണ് സഖ്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് സ്പെഷ്യൽ കോടതികളുടെ കാലാവധി 2031 വരെ നീട്ടി
രാജ്യത്ത് സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമെതിരായ അതിക്രമ കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് സ്പെഷ്യൽ കോടതികളുടെ (FTSCs) കാലാവധി 2031 മാർച്ച് 31 വരെ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടാൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ തീരുമാനിച്ചു. 2026 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ 2031 മാർച്ച് 31 വരെയുള്ള കാലയളവിലേക്ക് 3,788.04 കോടി രൂപയാണ് പദ്ധതിക്ക് അനുവദിച്ചത്. ഇതിൽ കേന്ദ്ര വിഹിതം 2,353.15 കോടി രൂപ നിർഭയ ഫണ്ടിൽ നിന്നും സംസ്ഥാന/കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ വിഹിതം 1,434.89 കോടി രൂപയുമാണ്. നിലവിലുള്ള 779 കോടതികൾ 850 ആയി ഉയർത്തും; ഇതിൽ 399 എണ്ണം എക്സ്ക്ലൂസീവ് പോക്സോ കോടതികളാണ്. 2019 ഒക്ടോബർ 2-ന് ആരംഭിച്ച പദ്ധതിയിലൂടെ ഇതുവരെ 4,02,457 കേസുകൾ തീർപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മണിപ്പൂരിൽ പുതിയ ഇനം ക്യാറ്റ്ഫിഷിനെ കണ്ടെത്തി
മണിപ്പൂരിലെ ചന്ദേൽ ജില്ലയിലെ ബുപാൽ അരുവിയിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പുതിയ ഇനം ക്യാറ്റ്ഫിഷിനെ കണ്ടെത്തി. 'എക്സോസ്റ്റോമ നാസിബാർബാറ്റം' (Exostoma nasibarbatum) എന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ നാമം. ധനമഞ്ജുരി സർവകലാശാലയിലെ സുവോളജി വിഭാഗത്തിലെ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ ഡോ. ബങ്ഡൺ ഷാങ്നിങാമിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘമാണ് കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയത്. 2026 ജനുവരി 2-ന് ശേഖരിച്ച സ്പെസിമെനുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പഠനം 2026 ഒക്ടോബർ 30-ന് Journal of Natural History-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ചിന്ദ്വിൻ നദീവ്യൂഹത്തിലെ ദുജാങ് നദിയുടെ പോഷകനദിയായ ബുപാൽ അരുവിയിലാണ് മത്സ്യം കണ്ടെത്തിയത്; ഇന്ത്യ-മ്യാൻമർ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന പ്രദേശമാണിത്. സിസോറിഡേ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ മത്സ്യത്തിന്റെ മൂക്കിലെ നീണ്ട ബാർബെൽ (മീശ) കണ്ണിന്റെ പിൻഭാഗം വരെ നീളുന്നതാണ് ഇതിന് പേര് നൽകാൻ കാരണം.
NPCI-യുടെ പുതിയ ഉപസ്ഥാപനം: NTSL
നാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (NPCI) തങ്ങളുടെ നാലാമത്തെ പൂർണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഉപസ്ഥാപനമായി NPCI ടെക് സൊല്യൂഷൻസ് ലിമിറ്റഡ് (NTSL) ആരംഭിച്ചു. നിർമിതബുദ്ധി (AI), ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ, ഡിജിറ്റൽ സാമ്പത്തിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യം, ഗ്ലോബൽ കപ്പബിലിറ്റി സെന്റർ (GCC) സേവനങ്ങൾ എന്നിവയിലാണ് NTSL ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. NPCI-യുടെ ചീഫ് ടെക്നോളജി ഓഫീസർ വിശാൽ കൻവതിയെ NTSL-ന്റെ മാനേജിങ് ഡയറക്ടറും ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറുമായി നിയമിച്ചു. NPCI ഇന്റർനാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് ലിമിറ്റഡ് (NIPL), NPCI ഭാരത് ബിൽപേ ലിമിറ്റഡ് (NBBL), NPCI ഭീം സർവീസസ് ലിമിറ്റഡ് (NBSL) എന്നിവയാണ് NPCI-യുടെ മറ്റ് മൂന്ന് ഉപസ്ഥാപനങ്ങൾ. NPCI ബോർഡിന്റെയും റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും അംഗീകാരത്തോടെയാണ് NTSL രൂപീകരിച്ചത്.