ഇ. ശ്രീധരൻ: ഇന്ത്യയുടെ മെട്രോ മാൻ
കൊങ്കൺ റെയിൽവേയും ഡൽഹി മെട്രോയും സമയത്ത് പൂർത്തിയാക്കിയ എൻജിനീയർ ഇ. ശ്രീധരൻ. പാലക്കാട്ടുകാരനായ ഈ മെട്രോ മാന്റെ ജീവിതവും നേട്ടങ്ങളും പരിചയപ്പെടാം.
ഇന്ത്യയുടെ മെട്രോ മാൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത് എലാട്ടുവളപ്പിൽ ശ്രീധരനാണ്. കൊങ്കൺ റെയിൽവേയും ഡൽഹി മെട്രോയും നിർമിച്ച് ഇന്ത്യൻ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ രംഗത്ത് പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച എൻജിനീയറാണ് അദ്ദേഹം. സമയനിഷ്ഠയ്ക്കും അഴിമതിരഹിതമായ പ്രവർത്തനത്തിനും പേരുകേട്ട ശ്രീധരൻ ഇന്ത്യൻ പൊതുമേഖലാ പദ്ധതികളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു മാതൃകയാണ്. 1932 ജൂൺ 12-ന് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ പട്ടാമ്പിക്കടുത്ത് കാറുകപുത്തൂരിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.
ആദ്യകാല ജീവിതവും റെയിൽവേ സേവനവും
പാലക്കാട് വിക്ടോറിയ കോളേജിലും തുടർന്ന് എൻജിനീയറിങ് പഠനത്തിലും ശ്രീധരൻ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ എൻജിനീയറായി ചേർന്ന അദ്ദേഹം വിവിധ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വഹിച്ചു. 1963-ൽ ചുഴലിക്കാറ്റിൽ തകർന്ന പാമ്പൻ പാലം വെറും 46 ദിവസം കൊണ്ട് പുനർനിർമിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടമായിരുന്നു. റെയിൽവേ ബോർഡ് ആറ് മാസമെന്ന് കണക്കാക്കിയ ജോലിയാണ് അദ്ദേഹം 46 ദിവസം കൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഇതിന് അദ്ദേഹത്തിന് റെയിൽവേ മന്ത്രിയുടെ പ്രശംസ ലഭിച്ചു. 1990-ൽ റെയിൽവേയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനം അവിടെ അവസാനിച്ചില്ല.
കൊങ്കൺ റെയിൽവേ
1990-ൽ ശ്രീധരൻ കൊങ്കൺ റെയിൽവേ കോർപ്പറേഷന്റെ ചെയർമാനും മാനേജിങ് ഡയറക്ടറുമായി നിയമിതനായി. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ റോഹ മുതൽ കർണാടകയിലെ മംഗലാപുരം വരെ 760 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പാതയായിരുന്നു കൊങ്കൺ റെയിൽവേ. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലൂടെയും നദികളും മലകളും കടന്നുമുള്ള ഈ പാത പതിറ്റാണ്ടുകളായി അസാധ്യമെന്ന് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. എട്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ശ്രീധരൻ ഈ പാത പൂർത്തിയാക്കി. 1998-ൽ കൊങ്കൺ റെയിൽവേ ഗതാഗതത്തിന് തുറന്നു. പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ബോണ്ടുകൾ വഴി പണം സമാഹരിച്ചാണ് ഈ പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയത്. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്.
ഡൽഹി മെട്രോയും ബഹുമതികളും
1995-ൽ ശ്രീധരൻ ഡൽഹി മെട്രോ റെയിൽ കോർപ്പറേഷന്റെ സ്ഥാപക മാനേജിങ് ഡയറക്ടറായി. ഡൽഹി മെട്രോയുടെ ആദ്യ പാത 2002 ഡിസംബറിൽ തുറന്നു. നിശ്ചിത സമയത്തിനും ബജറ്റിനും ഉള്ളിൽ പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കിയത് ഇന്ത്യൻ പൊതുപദ്ധതികളിൽ അപൂർവമായിരുന്നു. 2012 വരെ അദ്ദേഹം ഡൽഹി മെട്രോയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തുടർന്നു. കൊച്ചി മെട്രോയുടെ ഉപദേഷ്ടാവായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. 2001-ൽ പത്മശ്രീയും 2008-ൽ പത്മവിഭൂഷണും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 2005-ൽ ഫ്രാൻസ് അദ്ദേഹത്തിന് ലീജിയൻ ഓഫ് ഓണർ നൽകി. 2003-ൽ ടൈം മാസിക അദ്ദേഹത്തെ ഏഷ്യയിലെ നായകന്മാരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ശ്രീധരന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയും മറ്റ് പദ്ധതികളും
ശ്രീധരന്റെ പ്രവർത്തനരീതി ഇന്ത്യൻ പൊതുപദ്ധതികളിൽ ഒരു മാതൃകയായി. സമയനിഷ്ഠ, സുതാര്യത, അഴിമതിരഹിതമായ പ്രവർത്തനം എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ തത്വങ്ങൾ. പദ്ധതികൾ നിശ്ചിത സമയത്തിനും ബജറ്റിനും ഉള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർബന്ധം പിടിച്ചു. ആഴ്ചതോറുമുള്ള അവലോകന യോഗങ്ങളിലൂടെ പദ്ധതികളുടെ പുരോഗതി അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു. കൊങ്കൺ റെയിൽവേയുടെ നിർമാണത്തിൽ 90-ലധികം തുരങ്കങ്ങളും 170-ലധികം വലിയ പാലങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മണ്ണിടിച്ചിലും വെള്ളപ്പൊക്കവും നിർമാണത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ഡൽഹി മെട്രോയുടെ നിർമാണത്തിൽ തിരക്കേറിയ നഗരത്തിനടിയിൽ തുരങ്കങ്ങൾ നിർമിക്കേണ്ടിവന്നു. ഇതെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വിജയകരമായി പൂർത്തിയായി. കൊച്ചി മെട്രോയുടെ ഉപദേഷ്ടാവായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രമായ കർമയോഗി എം.എസ്. അശോകൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന് മെട്രോ മാൻ എന്ന പേര് നൽകിയത്.
ശ്രീധരന്റെ പൈതൃകം
ശ്രീധരന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന ഇന്ത്യൻ പൊതുപദ്ധതികൾ സമയത്ത് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിയിച്ചതാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃക പിന്തുടർന്ന് പല നഗരങ്ങളിലും മെട്രോ പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു. ഡൽഹി മെട്രോ ഇന്ത്യൻ നഗരഗതാഗതത്തിന്റെ മാതൃകയായി മാറി. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ദിവസേന ഡൽഹി മെട്രോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൊങ്കൺ റെയിൽവേ പശ്ചിമതീരത്തെ നഗരങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് വ്യാപാരത്തിനും യാത്രയ്ക്കും പുതിയ വഴി തുറന്നു. ഇന്ത്യൻ എൻജിനീയറിങ് വിദ്യാർഥികൾക്ക് ശ്രീധരൻ പ്രചോദനമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം കഠിനാധ്വാനവും സത്യസന്ധതയും കൊണ്ട് വലിയ കാര്യങ്ങൾ നേടാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ രംഗത്തെ മാറ്റിമറിച്ച എൻജിനീയറാണ് ഇ. ശ്രീധരൻ.
ഡൽഹി മെട്രോയുടെ വ്യാപനം
ശ്രീധരന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഡൽഹി മെട്രോ ഘട്ടം ഘട്ടമായി വികസിച്ചു. ആദ്യ പാത തുറന്നതിന് ശേഷം പുതിയ പാതകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ന് ഡൽഹി മെട്രോ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മെട്രോ ശൃംഖലകളിൽ ഒന്നാണ്. പ്രതിദിനം ലക്ഷക്കണക്കിന് യാത്രക്കാർ ഡൽഹി മെട്രോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിൽ മെട്രോ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. ഡൽഹി മെട്രോയുടെ വിജയം കണ്ട് ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് നഗരങ്ങളിലും മെട്രോ പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു. കൊച്ചി, ബംഗളൂരു, ചെന്നൈ, ഹൈദരാബാദ് തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ മെട്രോകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഡൽഹി മെട്രോയുടെ നിർമാണ മാതൃക മറ്റ് നഗരങ്ങൾ പിന്തുടർന്നു. സമയത്ത് പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കുന്ന രീതി ഡൽഹി മെട്രോയിൽ നിന്നാണ് ഇന്ത്യ പഠിച്ചത്.
ശ്രീധരനും കൊച്ചി മെട്രോയും
കൊച്ചി മെട്രോയുടെ ഉപദേഷ്ടാവായും ശ്രീധരൻ പ്രവർത്തിച്ചു. 2017-ൽ കൊച്ചി മെട്രോ ഗതാഗതത്തിന് തുറന്നു. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മെട്രോയാണ് കൊച്ചി മെട്രോ. ശ്രീധരന്റെ മാർഗനിർദേശം കൊച്ചി മെട്രോയുടെ നിർമാണത്തിൽ സഹായിച്ചു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ രംഗത്തെ മാറ്റിമറിച്ച എൻജിനീയറാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം കേരളത്തിലെ എൻജിനീയറിങ് വിദ്യാർഥികൾക്ക് പ്രചോദനമാണ്.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| ജനനം | 1932 ജൂൺ 12, കാറുകപുത്തൂർ, പാലക്കാട് |
| അറിയപ്പെടുന്നത് | മെട്രോ മാൻ |
| പാമ്പൻ പാലം പുനർനിർമാണം | 46 ദിവസം |
| കൊങ്കൺ റെയിൽവേ | 760 കിലോമീറ്റർ, 1998-ൽ തുറന്നു |
| ഡൽഹി മെട്രോ എംഡി | 1995-2012 |
| ഡൽഹി മെട്രോ ആദ്യ പാത | 2002 ഡിസംബർ |
| പത്മശ്രീ, പത്മവിഭൂഷൺ | 2001, 2008 |
| ടൈം ഏഷ്യൻ ഹീറോ | 2003 |




