കാന ദേശീയോദ്യാനം: മധ്യപ്രദേശിലെ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം
മധ്യപ്രദേശിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയോദ്യാനം കാന — ബാരസിംഗ മാനിന്റെ ആവാസകേന്ദ്രവും കിപ്ലിങ്ങിന്റെ ജംഗിൾ ബുക്കിന്റെ പ്രചോദനവും.
കാന ദേശീയോദ്യാനം മധ്യപ്രദേശിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയോദ്യാനമാണ്. മണ്ഡ്ല, ബാലഘട്ട് ജില്ലകളിലാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. 1955-ൽ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. കാനയുടെ വിസ്തീർണം ഏകദേശം 940 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. ബാരസിംഗ മാൻ (ചതുപ്പ് മാൻ) എന്ന അപൂർവ ഇനത്തിന്റെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ് കാന. റുഡ്യാർഡ് കിപ്ലിങ്ങിന്റെ 'ജംഗിൾ ബുക്ക്' എന്ന കൃതിയുടെ പ്രചോദനം കാന വനമാണ്.
ചരിത്രം
കാന 1933-ൽ സാങ്ച്വറിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1955-ൽ ദേശീയോദ്യാനമായി. 1973-ൽ പ്രോജക്ട് ടൈഗറിന്റെ ഭാഗമായി. കാനയിലെ ബാരസിംഗ മാനുകളുടെ എണ്ണം 1970-കളിൽ വളരെ കുറഞ്ഞിരുന്നു. സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങളിലൂടെ അവയുടെ എണ്ണം വർധിച്ചു. ഇന്ന് കാനയിൽ 800-ലധികം ബാരസിംഗ മാനുകൾ ഉണ്ട്.
വന്യജീവികൾ
കാനയിലെ പ്രധാന ജീവികൾ ബംഗാൾ കടുവ, ബാരസിംഗ മാൻ, പുള്ളിപ്പുലി, കാട്ടുനായ എന്നിവയാണ്. കാനയിലെ കടുവകളുടെ എണ്ണം 100-ലധികമാണ്. ബാരസിംഗ മാൻ കാനയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന അപൂർവ ഇനമാണ്. പക്ഷികളുടെ കാര്യത്തിലും കാന സമ്പന്നമാണ് — 300-ലധികം പക്ഷി ഇനങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
ജംഗിൾ ബുക്കും കാനയും
റുഡ്യാർഡ് കിപ്ലിങ്ങിന്റെ 'ജംഗിൾ ബുക്ക്' എന്ന കൃതിയുടെ പശ്ചാത്തലം കാന വനമാണ്. മോഗ്ലിയുടെ കഥ കാന വനത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്. കിപ്ലിങ്ങിന്റെ കൃതി കാനയെ ലോകപ്രശസ്തമാക്കി. കാനയിലെ സൽ വനങ്ങളും പുൽമേടുകളും ജംഗിൾ ബുക്കിന്റെ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
സന്ദർശന വിവരങ്ങൾ
കാന സന്ദർശിക്കാൻ ഏറ്റവും നല്ല സമയം ഒക്ടോബർ മുതൽ ജൂൺ വരെയാണ്. ജീപ്പ് സഫാരിയിലൂടെ ദേശീയോദ്യാനം സന്ദർശിക്കാം. കാനയിലെ സഫാരി ബുക്കിങ് ഓൺലൈനിലൂടെ നടത്താം. കാനയിലെ പുൽമേടുകളും സൽ വനങ്ങളും വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
കാനയിലെ പുൽമേടുകളും വനങ്ങളും
കാന ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ വിശാലമായ പുൽമേടുകളും സൽ വനങ്ങളും ഉണ്ട്. പുൽമേടുകളിൽ ബാരസിംഗ മാനുകൾ മേയുന്നു. സൽ വനങ്ങളിൽ കടുവകൾ വസിക്കുന്നു. കാനയിലെ പുൽമേടുകൾ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പുൽമേടുകളിലൊന്നാണ്. കാനയിലെ പ്രകൃതി വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| സംസ്ഥാനം | മധ്യപ്രദേശ് (മണ്ഡ്ല, ബാലഘട്ട്) |
| ദേശീയോദ്യാനം | 1955 |
| വിസ്തീർണം | 940 ച.കി.മീ. |
| പ്രത്യേക ജീവി | ബാരസിംഗ മാൻ |
| പ്രശസ്തി | ജംഗിൾ ബുക്കിന്റെ പശ്ചാത്തലം |