Samagra Shiksha Abhiyan
പ്രീ-സ്കൂൾ മുതൽ 12-ാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിയായ സമഗ്ര ശിക്ഷാ — ലയനം, പരിരക്ഷ, ധനസഹായം, പരീക്ഷാ വസ്തുതകൾ.
പ്രീ-സ്കൂൾ മുതൽ 12-ാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ഒറ്റ കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്ന ഇന്ത്യയുടെ സമഗ്ര സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിയാണ് സമഗ്ര ശിക്ഷാ അഭിയാൻ. മൂന്ന് പ്രത്യേക പദ്ധതികളെ ലയിപ്പിച്ച് 2018-ൽ രൂപീകരിച്ച ഈ പദ്ധതി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം, തുല്യത, പ്രവേശനം എന്നിവയിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. കേരള പി.എസ്.സി. പരീക്ഷകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതികളിൽ നിന്നുള്ള ചോദ്യങ്ങളിൽ സമഗ്ര ശിക്ഷ പ്രധാനമാണ്.
Background and Formation
2018-ൽ മൂന്ന് പദ്ധതികളെ ലയിപ്പിച്ചാണ് സമഗ്ര ശിക്ഷാ അഭിയാൻ രൂപീകരിച്ചത്: സർവ ശിക്ഷാ അഭിയാൻ (SSA), രാഷ്ട്രീയ മാധ്യമിക് ശിക്ഷാ അഭിയാൻ (RMSA), അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസം (Teacher Education). വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ സാക്ഷരതാ വകുപ്പാണ് നടത്തിപ്പ് ഏജൻസി. കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതിയായി 60:40 (കേന്ദ്രം:സംസ്ഥാനം) ധനസഹായത്തിലാണ് നടത്തിപ്പ്; വടക്കുകിഴക്കൻ-ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് 90:10, നിയമസഭയില്ലാത്ത കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് 100% കേന്ദ്രം.
Coverage and Scope
- പരിരക്ഷ: പ്രീ-പ്രൈമറി മുതൽ സീനിയർ സെക്കൻഡറി വരെ; സർക്കാർ, എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളിലെ 1.16 ദശലക്ഷം സ്കൂളുകൾ, 15.6 കോടി കുട്ടികൾ, 57 ലക്ഷം അധ്യാപകർ.
- ദർശനം: സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പ്രീ-സ്കൂൾ മുതൽ 12-ാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള തുടർച്ചയായി കാണുക.
- ലക്ഷ്യങ്ങൾ: ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും തുല്യവുമായ ഗുണനിലവാര വിദ്യാഭ്യാസം; RTE നിയമം 2009 നടപ്പാക്കലിന് പിന്തുണ; അടിസ്ഥാന സാക്ഷരത-സംഖ്യാജ്ഞാനം (NIPUN Bharat); അധ്യാപക-സാങ്കേതിക സംയോജനം.
- ഘടകങ്ങൾ: ലൈബ്രറി ഗ്രാന്റുകൾ, അധ്യാപക പരിശീലനം, ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ്മുറികൾ, പെൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റലുകൾ, 9-ാം ക്ലാസ് മുതൽ തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങളുള്ള കുട്ടികൾക്കുള്ള (CwSN) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം.
Samagra Shiksha 2.0 and NEP 2020
2021-22 മുതൽ 2025-26 വരെയുള്ള സമഗ്ര ശിക്ഷാ 2.0 ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020-യുമായി യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു — NIPUN Bharat, ഹോളിസ്റ്റിക് പ്രോഗ്രസ് കാർഡ്, 5+3+3+4 പാഠ്യഘടന എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ. സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം 4 (ഗുണനിലവാര വിദ്യാഭ്യാസം) കൈവരിക്കുന്നതിനും പദ്ധതി സംഭാവന നൽകുന്നു. നേരിട്ടുള്ള ആനുകൂല്യ കൈമാറ്റം (DBT) വഴി പാഠപുസ്തകങ്ങൾ, യൂണിഫോം, ഗതാഗത അലവൻസ് തുടങ്ങിയവ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് നേരിട്ട് എത്തുന്നു.
Significance
ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ സംയോജനത്തിലൂടെ ആവർത്തനം ഒഴിവാക്കൽ, ഉത്തരവാദിത്തം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, പഠന ഫലങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെ സഹായിക്കൽ എന്നിവയാണ് പദ്ധതിയുടെ മേന്മകൾ. പരീക്ഷയ്ക്ക്: രൂപീകരണ വർഷം (2018), ലയിപ്പിച്ച മൂന്ന് പദ്ധതികൾ, 60:40 ധനസഹായം, പ്രീ-സ്കൂൾ മുതൽ 12-ാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള പരിരക്ഷ, സമഗ്ര ശിക്ഷാ 2.0 കാലയളവ് എന്നിവ ഓർത്തിരിക്കുക.
Key Facts for Exams
- രൂപീകരണം: 2018; SSA + RMSA + അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയുടെ ലയനം
- പരിരക്ഷ: പ്രീ-പ്രൈമറി മുതൽ 12-ാം ക്ലാസ് വരെ
- വ്യാപ്തി: 1.16 ദശലക്ഷം സ്കൂളുകൾ; 15.6 കോടി കുട്ടികൾ; 57 ലക്ഷം അധ്യാപകർ
- ധനസഹായം: 60:40 (NE/ഹിമാലയൻ 90:10; UT-കൾക്ക് 100%)
- നടത്തിപ്പ്: വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ സാക്ഷരതാ വകുപ്പ്)
- സമഗ്ര ശിക്ഷാ 2.0: 2021-22 മുതൽ 2025-26 വരെ; NEP 2020-യുമായി യോജിപ്പ്
- ലക്ഷ്യം: SDG-4 (എല്ലാവർക്കും ഗുണനിലവാര വിദ്യാഭ്യാസം)