Sangeet Natak Akademi Award

സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം എന്നീ പ്രദർശനകലകളിലെ ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത ബഹുമതിയാണ് സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ്. 1952 മുതൽ നൽകിവരുന്ന ഈ ബഹുമതികൾ കലാകാരന്മാരുടെ നീണ്ടകാല സംഭാവനയെ അംഗീകരിക്കുന്നു. അക്കാദമിയുടെ ഫെലോഷിപ്പായ അക്കാദമി രത്നമാണ് ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതി.

History: The First National Akademi

മൂന്ന് ദേശീയ അക്കാദമികളിൽ ആദ്യത്തേതാണ് സംഗീത നാടക അക്കാദമി (സാഹിത്യ അക്കാദമിയും ലളിത് കലാ അക്കാദമിയും 1954-ലാണ് സ്ഥാപിതമായത്). 1952-ലെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രമേയത്തിലൂടെ അക്കാദമി രൂപീകരിച്ചു; 1953 ജനുവരി 28-ന് രാഷ്ട്രപതി ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് ഔപചാരികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം എന്നീ മേഖലകളിലെ ദേശീയ അക്കാദമിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനം കലാകാരന്മാരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, പരമ്പരാഗത കലാരൂപങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, ഗവേഷണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക എന്നീ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അക്കാദമി അവാർഡുകൾ 1952 മുതൽ തന്നെ നൽകിവരുന്നു.

The Three Honours: Ratna, Puraskar, Yuva Puraskar

അക്കാദമി മൂന്ന് തലത്തിലുള്ള ബഹുമതികൾ നൽകുന്നു:

• അക്കാദമി രത്ന (ഫെലോഷിപ്പ്) — ഏറ്റവും ഉയർന്നതും അപൂർവവുമായ ബഹുമതി. 3 ലക്ഷം രൂപ പണസമ്മാനം. ഒരു സമയം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന 40 ഫെലോമാർക്ക് മാത്രമേ ഈ ബഹുമതി നിലനിർത്താനാവൂ എന്നതാണ് പ്രത്യേകത — ഒഴിവുവരുമ്പോൾ മാത്രം പുതിയവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കും.
• അക്കാദമി പുരസ്കാരം (അവാർഡ്) — 1 ലക്ഷം രൂപ + താമ്രപത്രം + അംഗവസ്ത്രം. സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം, പരമ്പരാഗത/നാടോടി/ഗോത്ര കലകൾ, പാവക്കൂത്ത്, പ്രദർശനകലകളിലെ സമഗ്ര സംഭാവന എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽ നൽകുന്നു.
• ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ യുവ പുരസ്കാരം — 40 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള യുവ കലാകാരന്മാർക്ക്; 25,000 രൂപ + താമ്രപത്രം + അംഗവസ്ത്രം. ഷെഹ്നായ് അതികായൻ ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാന്റെ (2001-ലെ ഭാരത് രത്ന ജേതാവ്) പേരിലാണ്.

Tagore Ratna and Tagore Puraskar

രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ 150-ാം ജന്മവാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2011–12-ൽ അക്കാദമി ഒറ്റത്തവണ ബഹുമതികൾ ഏർപ്പെടുത്തി — ടാഗോർ രത്ന, ടാഗോർ പുരസ്കാരം. പ്രദർശനകലകളിൽ അസാധാരണ സംഭാവന നൽകിയ മുതിർന്ന കലാകാരന്മാരെയാണ് ഇതിലൂടെ ആദരിച്ചത്. 'ടാഗോർ' പേരിലുള്ള ഈ ബഹുമതികൾ പതിവ് വാർഷിക അവാർഡുകളല്ല — ഒറ്റത്തവണ മാത്രം നൽകിയവയാണ് എന്നത് പരീക്ഷകളിൽ ചോദിക്കാറുണ്ട്.

Selection and Presentation

അക്കാദമിയുടെ ജനറൽ കൗൺസിൽ യോഗം ചേർന്നാണ് ഫെലോമാരെയും അവാർഡ് ജേതാക്കളെയും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നവർ രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നവരും വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരുമായിരിക്കും. ഫെലോഷിപ്പുകളും അവാർഡുകളും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിയാണ് പ്രത്യേക ചടങ്ങിൽ സമ്മാനിക്കുന്നത് — യുവ പുരസ്കാരങ്ങൾ അക്കാദമി ചെയർമാൻ സമ്മാനിക്കും.

Recent Awards: 2022–2025

2022, 2023 വർഷങ്ങളിലേത് (2024 ഫെബ്രുവരി 28-ന് പ്രഖ്യാപനം): ആറുപേർ അക്കാദമി ഫെലോമാരായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു — വിനായക് ഖേഡേക്കർ (നാടോടി കലാ ഗവേഷകൻ), ആർ. വിശ്വേശ്വരൻ (വീണ), സുനയന ഹസാരിലാൽ (കഥക്), രാജ-രാധാ റെഡ്ഡി (കുച്ചിപ്പുഡി ദമ്പതികൾ), ദുലാൽ റോയ് (നാടക സംവിധായകൻ), ഡി. പി. സിൻഹ (നാടകകൃത്ത്). 92 പേർക്ക് അക്കാദമി പുരസ്കാരവും 80 യുവ കലാകാരന്മാർക്ക് യുവ പുരസ്കാരവും.

2024, 2025 വർഷങ്ങളിലേത് (2026 ഓഗസ്റ്റിൽ രാഷ്ട്രപതി സമ്മാനിച്ചു): രാഷ്ട്രപതി ദ്രൗപദി മുർമു വിജ്ഞാൻ ഭവനിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ ഫെലോഷിപ്പുകളും അവാർഡുകളും സമ്മാനിച്ചു. ഏഴ് അക്കാദമി ഫെലോമാർ: രാംലാൽ ബാരേത്ത്, എ. വി. ആനന്ദ്, റീത്ത ഗാംഗുലി, പുരു ദധീച്, ചിത്തരഞ്ജൻ ജ്യോതിഷി, പസുമർത്ഥി രത്തയ്യ ശർമ്മ (കുച്ചിപ്പുഡി), സുധാറാണി രഘുപതി. ഫെലോമാർക്ക് 3 ലക്ഷം രൂപ വീതവും അവാർഡ് ജേതാക്കൾക്ക് 1 ലക്ഷം രൂപ വീതവും ലഭിച്ചു.

Kerala's Presence

കേരളത്തിന്റെ കലാരൂപങ്ങൾക്ക് അക്കാദമി ബഹുമതികളിൽ സ്ഥിരം സാന്നിധ്യമുണ്ട്. 2024-ലെ അവാർഡുകളിൽ ശ്രീദേവി രാജൻ (മോഹിനിയാട്ടം), കലാമണ്ഡലം ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ (കഥകളിക്കുള്ള സംഗീതം) എന്നിവർ ആദരിക്കപ്പെട്ടു. കഥകളി, കൂടിയാട്ടം, മോഹിനിയാട്ടം, തെയ്യം, ചെണ്ട-മേളം തുടങ്ങിയ കേരളീയ കലാരൂപങ്ങളിലെ പ്രതിഭകൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിവരുന്നു. കലാമണ്ഡലം കലാകാരന്മാർക്ക് ലഭിച്ച അക്കാദമി ബഹുമതികളുടെ എണ്ണം തന്നെ കേരളത്തിന്റെ പ്രദർശനകലാ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തെളിവാണ്.

Legendary Fellows of the Past

അക്കാദമി രത്നം നേടിയ അതികായന്മാരുടെ പട്ടിക ഇന്ത്യൻ കലാചരിത്രം തന്നെയാണ്. സിത്താർ അതികായൻ രവി ശങ്കർ, ഷെഹ്നായ് മാന്ത്രികൻ ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ, കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ രാജ്ഞി എം. എസ്. സുബ്ബുലക്ഷ്മി, ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഗായകൻ പണ്ഡിറ്റ് ഭീംസെൻ ജോഷി, സരോദ് വാദകൻ അലി അക്ബർ ഖാൻ, കഥക് നർത്തകി സിതാരാ ദേവി, ഭരതനാട്യം അതികായൻമാരായ രുക്മിണി ദേവി അരുണ്ഡേൽ, യാമിനി കൃഷ്ണമൂർത്തി, നാടക അതികായന്മാരായ ഇബ്രാഹിം അൽകാസി, ഗിരീഷ് കർണാഡ്, ഹബീബ് തൻവീർ എന്നിവരെല്ലാം അക്കാദമി ഫെലോമാരായിരുന്നു. ഇവരിൽ പലരും പിന്നീട് പത്മ ബഹുമതികളും ഭാരത് രത്നയും നേടി — രവി ശങ്കർ (ഭാരത് രത്ന 1999), ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ (ഭാരത് രത്ന 2001), എം. എസ്. സുബ്ബുലക്ഷ്മി (ഭാരത് രത്ന 1998), ഭീംസെൻ ജോഷി (ഭാരത് രത്ന 2008).

Beyond Awards: What the Akademi Does

അവാർഡുകൾക്ക് പുറമെ അക്കാദമി നിരവധി പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു — പരീക്ഷാ പ്രസക്തമായവ:

• ആർക്കൈവ്സ്: ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രദർശനകലാ ശേഖരങ്ങളിലൊന്ന് — ഓഡിയോ-വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗുകൾ, ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ, കയ്യെഴുത്ത് പ്രതികൾ.
• ദേശീയ നാടകോത്സവങ്ങൾ: വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നാടക-നൃത്തോത്സവങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.
• പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ: 'സംഗീത നാടക്' എന്ന ത്രൈമാസിക ജേണൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.
• റാബീന്ദ്ര ഭവൻ: ന്യൂഡൽഹിയിലെ അക്കാദമിയുടെ ആസ്ഥാന മന്ദിരം — ലളിത് കലാ അക്കാദമിയുമായി പങ്കിടുന്നു.

Three Akademis: A Quick Comparison

പരീക്ഷകളിൽ മൂന്ന് അക്കാദമികളും കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കാതിരിക്കാൻ:

അക്കാദമി	സ്ഥാപനം	മേഖല	ഉയർന്ന ബഹുമതി
സംഗീത നാടക അക്കാദമി	1952 (ഉദ്ഘാടനം 1953)	സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം	അക്കാദമി രത്ന (3 ലക്ഷം)
സാഹിത്യ അക്കാദമി	1954	സാഹിത്യം (24 ഭാഷകൾ)	അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ്
ലളിത് കലാ അക്കാദമി	1954	ദൃശ്യകലകൾ (പെയിന്റിംഗ്, ശില്പം)	അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ്

മൂന്നും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. സംഗീത നാടക അക്കാദമിയാണ് ഏറ്റവും പഴയത് എന്നതും അവാർഡുകൾ 1952 മുതൽ നൽകുന്നു എന്നതും ഓർക്കുക.

Kerala Legends on the Akademi Roll

കേരളത്തിന്റെ കലാപാരമ്പര്യത്തിന് അക്കാദമി ബഹുമതികളിൽ എന്നും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. കഥകളി, കൂടിയാട്ടം, മോഹിനിയാട്ടം, തുള്ളൽ, തെയ്യം, പടയണി തുടങ്ങിയ കലാരൂപങ്ങളിലെ ആചാര്യന്മാർ തലമുറകളായി ഈ ബഹുമതികൾ നേടിവരുന്നു. കലാമണ്ഡലം ശൈലിയിലെ കഥകളി-മോഹിനിയാട്ടം കലാകാരന്മാർ, കൂടിയാട്ടത്തിലെ ചാക്യാർ-നങ്ങ്യാർ പാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രതിഭകൾ, കർണാടക-സോപാന സംഗീതത്തിലെ ഗായകർ എന്നിവരെല്ലാം അക്കാദമിയുടെ ആദരപട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള PSC പരീക്ഷകളിൽ 'കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള സംഗീത നാടക അക്കാദമി ജേതാക്കൾ' എന്ന തരത്തിൽ ചോദ്യങ്ങൾ വരുമ്പോൾ — കലാരൂപം (കഥകളി/മോഹിനിയാട്ടം/കൂടിയാട്ടം), വിഭാഗം (സംഗീതം/നൃത്തം/നാടകം), വർഷം എന്നിവ ചേർത്ത് ഓർമ്മിക്കുക.

ആദ്യകാല അക്കാദമി അവാർഡുകളിൽ (1950-കളിൽ) തന്നെ ഹിന്ദുസ്ഥാനി-കർണാടക സംഗീതത്തിലെ അതികായന്മാരും പ്രശസ്ത നാടകപ്രവർത്തകരും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി തുടരുന്ന ഈ ബഹുമതി പരമ്പരയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കലാകാരന്മാർ ആദരിക്കപ്പെട്ടു. അവാർഡ് ജേതാക്കളുടെ പൂർണ്ണ പട്ടിക അക്കാദമിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റിൽ (sangeetnatak.gov.in) ലഭ്യമാണ് — പരീക്ഷാ തയ്യാറെടുപ്പിന് ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ഉറവിടം അതുതന്നെ.

Key Facts for Exams

• സംഗീത നാടക അക്കാദമി രൂപീകരണം 1952; ഉദ്ഘാടനം 1953 ജനുവരി 28-ന് (രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്); അവാർഡുകൾ 1952 മുതൽ.
• മൂന്ന് ദേശീയ അക്കാദമികളിൽ ആദ്യത്തേത് (സാഹിത്യ, ലളിത്കലാ അക്കാദമികൾ 1954).
• അക്കാദമി രത്ന (ഫെലോഷിപ്പ്): 3 ലക്ഷം രൂപ; ഒരു സമയം 40 ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഫെലോമാർ മാത്രം.
• അക്കാദമി പുരസ്കാരം: 1 ലക്ഷം രൂപ + താമ്രപത്രം + അംഗവസ്ത്രം.
• ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ യുവ പുരസ്കാരം: 40 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവർക്ക്; 25,000 രൂപ.
• ടാഗോർ രത്ന/ടാഗോർ പുരസ്കാരം: ടാഗോറിന്റെ 150-ാം ജന്മവാർഷികത്തിൽ (2011–12) ഒറ്റത്തവണ മാത്രം.
• 2022–23 ബാച്ച്: 6 ഫെലോമാർ, 92 പുരസ്കാരങ്ങൾ, 80 യുവ പുരസ്കാരങ്ങൾ (2024 ഫെബ്രുവരിയിൽ പ്രഖ്യാപനം).
• 2024–25 ബാച്ച്: 2026 ഓഗസ്റ്റിൽ രാഷ്ട്രപതി ദ്രൗപദി മുർമു വിജ്ഞാൻ ഭവനിൽ സമ്മാനിച്ചു; 7 ഫെലോമാർ.
• കേരളം 2024: ശ്രീദേവി രാജൻ (മോഹിനിയാട്ടം), കലാമണ്ഡലം ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ (കഥകളി സംഗീതം).
• രാഷ്ട്രപതിയാണ് ഫെലോഷിപ്പും അവാർഡും സമ്മാനിക്കുന്നത്; യുവ പുരസ്കാരം അക്കാദമി ചെയർമാൻ.