ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ: ഗണിത പ്രതിഭ
ഔപചാരിക ഗണിത പരിശീലനമില്ലാതെ ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ച സ്വയം പഠിതാവായ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ. 1729 എന്ന സംഖ്യയും ഹാർഡിയുമായുള്ള സഹകരണവും പരിചയപ്പെടാം.
ഔപചാരികമായ ഗണിത പരിശീലനം ഏതാണ്ടില്ലാതെത്തന്നെ ലോകത്തെ ഏറ്റവും മഹാനായ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളായിത്തീർന്ന സ്വയം പഠിതാവാണ് ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനമായ ഡിസംബർ 22 ഇന്ത്യയിൽ ദേശീയ ഗണിത ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.
ആദ്യകാല ജീവിതവും സ്വയം പഠനവും
1887 ഡിസംബർ 22-ന് തമിഴ്നാട്ടിലെ ഈറോഡിലാണ് രാമാനുജൻ ജനിച്ചത്. കുംഭകോണത്താണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. സ്കൂൾ കാലത്ത് ഗണിതത്തിൽ അസാധാരണമായ കഴിവ് പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും മറ്റ് വിഷയങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യം കുറവായിരുന്നു. ഇത് കോളേജ് സ്കോളർഷിപ്പ് നഷ്ടപ്പെടാൻ കാരണമായി. ജി.എസ്. കാറിന്റെ ഗണിത ഫലങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം എന്ന പുസ്തകം കൈയിൽ കിട്ടിയതോടെ അദ്ദേഹം സ്വയം ഗണിതം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. മദ്രാസ് പോർട്ട് ട്രസ്റ്റിൽ ഗുമസ്തനായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടെ അദ്ദേഹം നോട്ട്ബുക്കുകളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സൂത്രവാക്യങ്ങൾ എഴുതിക്കൂട്ടി.
ഹാർഡിക്കുള്ള കത്തും കേംബ്രിഡ്ജ് കാലവും
1913 ജനുവരി 16-ന് രാമാനുജൻ കേംബ്രിഡ്ജിലെ പ്രശസ്ത ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ ജി.എച്ച്. ഹാർഡിക്ക് ഏകദേശം 120 സിദ്ധാന്തങ്ങളടങ്ങിയ കത്ത് അയച്ചു. ഹാർഡിയും സഹപ്രവർത്തകൻ ലിറ്റിൽവുഡും അവ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അവയിൽ പലതും പുതിയതും ആഴമുള്ളതുമാണെന്ന് മനസ്സിലായി. 1914 ഏപ്രിലിൽ രാമാനുജൻ കേംബ്രിഡ്ജിലെത്തി. ട്രിനിറ്റി കോളേജിൽ ഹാർഡിയോടൊപ്പം അഞ്ച് വർഷം പ്രവർത്തിച്ചു. സംഖ്യാസിദ്ധാന്തം, അനന്തശ്രേണികൾ, തുടർഭിന്നസംഖ്യകൾ, വിഭജന ഫലനങ്ങൾ എന്നീ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന സംഭാവനകൾ നൽകി. 1918-ൽ അദ്ദേഹം റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1729 എന്ന സംഖ്യയും അന്ത്യവും
രാമാനുജന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കഥ 1729 എന്ന സംഖ്യയെക്കുറിച്ചാണ്. ആശുപത്രിയിൽ കിടക്കുന്ന രാമാനുജനെ സന്ദർശിക്കാൻ വന്ന ഹാർഡി, താൻ വന്ന ടാക്സിയുടെ നമ്പർ 1729 ആണെന്നും അത് വിരസമായ സംഖ്യയാണെന്നും പറഞ്ഞു. രാമാനുജൻ ഉടൻ മറുപടി പറഞ്ഞു. രണ്ട് ഘനങ്ങളുടെ തുകയായി രണ്ട് വിധത്തിൽ എഴുതാവുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ സംഖ്യയാണ് 1729 എന്ന്. 1729 = 1³ + 12³ = 9³ + 10³. ഈ സംഖ്യ ഇന്ന് ഹാർഡി-രാമാനുജൻ സംഖ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ കേംബ്രിഡ്ജ് ജീവിതം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിച്ചു. 1919-ൽ ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയ അദ്ദേഹം 1920 ഏപ്രിൽ 26-ന് കുംഭകോണത്ത് 32-ാം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നോട്ട്ബുക്കുകളിലെ ഫലങ്ങൾ ഇന്നും ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
നോട്ട്ബുക്കുകളും അവസാന കത്തും
രാമാനുജൻ തന്റെ ഗണിത ഫലങ്ങൾ എഴുതിയ നോട്ട്ബുക്കുകൾ പ്രശസ്തമാണ്. മൂന്ന് നോട്ട്ബുക്കുകളിലായി ഏകദേശം 3,900 ഫലങ്ങൾ അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തി. ഇവയിൽ പലതും തെളിവുകളില്ലാതെ എഴുതിയവയായിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇവയൊന്നൊന്നായി പരിശോധിച്ച് തെളിയിച്ചു. 1920 ജനുവരി 12-ന് ഹാർഡിക്ക് അയച്ച അവസാന കത്തിൽ അദ്ദേഹം മോക്ക് തീറ്റ ഫലനങ്ങളെക്കുറിച്ച് എഴുതി. ഈ ഫലനങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷമാണ് ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട നോട്ട്ബുക്ക് പിന്നീട് കണ്ടെത്തി. ഇന്നും രാമാനുജന്റെ സൂത്രവാക്യങ്ങൾ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രത്തിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
സംഖ്യാസിദ്ധാന്തത്തിലെ സംഭാവനകൾ
ഒരു സംഖ്യയെ വിവിധ രീതികളിൽ ഭാഗങ്ങളായി എഴുതുന്ന വിഭജന സിദ്ധാന്തത്തിൽ രാമാനുജൻ പ്രധാന സംഭാവനകൾ നൽകി. ഹാർഡിയോടൊപ്പം ചേർന്ന് വിഭജന ഫലനത്തിനുള്ള സൂത്രവാക്യം അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചു. രാമാനുജൻ ടൗ ഫലനം, രാമാനുജൻ പ്രൈം സംഖ്യകൾ, രാമാനുജൻ-നാഗെൽ സമവാക്യം എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലറിയപ്പെടുന്നു. 1916-ൽ കേംബ്രിഡ്ജിൽ നിന്ന് ഗവേഷണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ബി.എസ്സി. ബിരുദം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൂത്രവാക്യങ്ങളിൽ പലതും സ്ട്രിങ് തിയറി പോലുള്ള ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്ര മേഖലകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഔപചാരിക പരിശീലനമില്ലാതെ അദ്ദേഹം നേടിയത് ഗണിതചരിത്രത്തിലെ അസാധാരണമായ നേട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഹാർഡിയുമായുള്ള സഹകരണത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ
കേംബ്രിഡ്ജിൽ രാമാനുജനും ഹാർഡിയും ചേർന്ന് വിഭജന ഫലനത്തിനുള്ള സൂത്രവാക്യം വികസിപ്പിച്ചു. ഒരു സംഖ്യയെ എത്ര രീതികളിൽ ഭാഗങ്ങളായി എഴുതാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നതാണ് വിഭജന സിദ്ധാന്തം. 1918-ൽ ഇരുവരും ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രബന്ധം ഈ മേഖലയിൽ നാഴികക്കല്ലായി. രാമാനുജന്റെ പ്രതിഭയെക്കുറിച്ച് ഹാർഡി ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തനിക്ക് 25 മാർക്കും സഹപ്രവർത്തകൻ ലിറ്റിൽവുഡിന് 30 മാർക്കും പ്രശസ്ത ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഹിൽബർട്ടിന് 80 മാർക്കും നൽകുമ്പോൾ രാമാനുജന് 100 മാർക്ക് നൽകുമെന്നായിരുന്നു അത്. 1918-ൽ രാമാനുജൻ റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അതേ വർഷം തന്നെ ട്രിനിറ്റി കോളേജിന്റെ ഫെലോ ആയും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഈ ബഹുമതികൾ ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
രാമാനുജന്റെ പൈതൃകം
രാമാനുജന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. 1927-ൽ ചെന്നൈയിൽ രാമാനുജൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഈ സ്ഥാപനം ഗണിത ഗവേഷണത്തിനും അധ്യാപനത്തിനും പ്രശസ്തമാണ്. യുവ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് നൽകുന്ന ശാസ്ത്ര രാമാനുജൻ സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ്. 2011-ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനമായ ഡിസംബർ 22 ദേശീയ ഗണിത ദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2012-നെ ദേശീയ ഗണിത വർഷമായി ആചരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് 'ദ മാൻ ഹൂ ന്യൂ ഇൻഫിനിറ്റി' എന്ന പുസ്തകവും ചലച്ചിത്രവും പുറത്തുവന്നു. സ്വയം പഠിതാവായ ഒരു ഗണിത പ്രതിഭയുടെ കഥ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനമായി തുടരുന്നു.
രാമാനുജന്റെ നോട്ട്ബുക്കുകൾ പിൽക്കാലത്ത് അമേരിക്കൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ ബ്രൂസ് ബെർന്റ് അഞ്ച് വാല്യങ്ങളായി എഡിറ്റ് ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഓരോ സൂത്രവാക്യവും പരിശോധിച്ച് തെളിവുകൾ നൽകുന്ന വലിയ പദ്ധതിയായിരുന്നു ഇത്. 1729 എന്ന സംഖ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയിൽ നിന്ന് ടാക്സിക്യാബ് സംഖ്യകൾ എന്ന ആശയം ഉണ്ടായി. രണ്ട് ഘനങ്ങളുടെ തുകയായി രണ്ട് വിധത്തിൽ എഴുതാവുന്ന സംഖ്യകളാണ് ടാക്സിക്യാബ് സംഖ്യകൾ. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം ഇന്നും തുടരുന്നു. രാമാനുജന്റെ സൂത്രവാക്യങ്ങൾ ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രത്തിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വിശദാംശം |
|---|---|
| ജനനം | 1887 ഡിസംബർ 22, ഈറോഡ്, തമിഴ്നാട് |
| ഹാർഡിക്കുള്ള കത്ത് | 1913 ജനുവരി 16, ഏകദേശം 120 സിദ്ധാന്തങ്ങൾ |
| കേംബ്രിഡ്ജ് | 1914–1919, ട്രിനിറ്റി കോളേജ് |
| 1729 | 1³ + 12³ = 9³ + 10³, ഹാർഡി-രാമാനുജൻ സംഖ്യ |
| മരണം | 1920 ഏപ്രിൽ 26, കുംഭകോണം (32 വയസ്സ്) |
| ദേശീയ ഗണിത ദിനം | ഡിസംബർ 22 |