States & Union Territories of India
ഇന്ത്യ ഒരു ഫെഡറൽ രാജ്യമാണ്. നിലവിൽ 28 സംസ്ഥാനങ്ങളും 8 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുമാണ് ഇന്ത്യയിലുള്ളത്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ, രൂപീകരണ വർഷങ്ങൾ, പ്രത്യേകതകൾ എന്നിവ പരീക്ഷകളിലെ സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളാണ്. ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിനും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമസഭയും മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയുമുണ്ട്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അതിർത്തികളും പേരുകളും കാലക്രമേണ മാറിയിട്ടുണ്ട് എന്നതും ഓർമ്മിക്കേണ്ടതാണ്.
സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന അധ്യായം. 1953-ൽ രൂപീകരിച്ച ആന്ധ്രപ്രദേശാണ് ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ രൂപീകരിച്ച ആദ്യ സംസ്ഥാനം. 2014-ൽ തെലങ്കാന രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഏറ്റവും പുതിയ സംസ്ഥാന രൂപീകരണം.
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സംസ്ഥാനം രാജസ്ഥാനും ഏറ്റവും ചെറിയ സംസ്ഥാനം ഗോവയുമാണ്. ജനസംഖ്യയിൽ ഏറ്റവും മുന്നിൽ ഉത്തർപ്രദേശാണ്. കേരളത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരമാണ്. തമിഴ്നാടിന്റെ തലസ്ഥാനം ചെന്നൈയും കർണാടകയുടെ തലസ്ഥാനം ബെംഗളൂരുവും മഹാരാഷ്ട്രയുടെ തലസ്ഥാനം മുംബൈയുമാണ്.
വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളായ അസം, അരുണാചൽ പ്രദേശ്, മണിപ്പൂർ, മേഘാലയ, മിസോറം, നാഗാലാൻഡ്, ത്രിപുര, സിക്കിം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ സവിശേഷതകളുണ്ട്. സിക്കിം 1975-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി. ഗോവ 1987-ൽ സംസ്ഥാനമായി.
| സംസ്ഥാനം | തലസ്ഥാനം |
|---|---|
| കേരളം | തിരുവനന്തപുരം |
| തമിഴ്നാട് | ചെന്നൈ |
| കർണാടക | ബെംഗളൂരു |
| മഹാരാഷ്ട്ര | മുംബൈ |
| ഉത്തർപ്രദേശ് | ലക്നൗ |
| പശ്ചിമബംഗാൾ | കൊൽക്കത്ത |
| ഗുജറാത്ത് | ഗാന്ധിനഗർ |
| രാജസ്ഥാൻ | ജയ്പൂർ |
കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ. ഡൽഹി, പുതുച്ചേരി, ചണ്ഡീഗഢ്, ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ, ലക്ഷദ്വീപ്, ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി ദാമൻ ദിയു, ജമ്മു കശ്മീർ, ലഡാക്ക് എന്നിവയാണ് 8 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ. ഡൽഹിയാണ് ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം. ഡൽഹി, പുതുച്ചേരി, ജമ്മു കശ്മീർ എന്നീ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമസഭകളുണ്ട്. മറ്റ് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്ന അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററാണ് ഭരിക്കുന്നത്.
2019-ൽ ജമ്മു കശ്മീർ സംസ്ഥാനം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ച് ജമ്മു കശ്മീർ, ലഡാക്ക് എന്നീ രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളാക്കി. ഇതേ വർഷം ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയും ദാമൻ ദിയുവും ലയിപ്പിച്ച് ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമാക്കി. ലക്ഷദ്വീപാണ് വിസ്തൃതിയിൽ ഏറ്റവും ചെറിയ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം.
2000-ൽ ഒരേ വർഷം മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഛത്തീസ്ഗഢ് മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നും ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നും ഝാർഖണ്ഡ് ബിഹാറിൽ നിന്നും വേർപെട്ട് ഉണ്ടായി. 2014 ജൂൺ 2-ന് ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് തെലങ്കാന രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഹൈദരാബാദ് ആണ് തെലങ്കാനയുടെ തലസ്ഥാനം.
സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനാ നിയമം 1956-ലാണ് ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കേരളം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതും 1956 നവംബർ 1-നാണ്. മലയാളം സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ചേർന്നാണ് കേരളം ഉണ്ടായത്.
ഈ കുറിപ്പ് പഠനസഹായത്തിനുള്ള ചുരുക്കമാണ് — പരീക്ഷയുടെ ഔദ്യോഗിക സിലബസും വിജ്ഞാപനവും keralapsc.gov.in-ൽ ഉറപ്പുവരുത്തുക.
ദിവസവും പഠിക്കാം
മലയാളത്തിൽ ദിവസേനയുള്ള കറന്റ് അഫയേഴ്സ് ക്വിസുകൾ ടെലിഗ്രാമിൽ നേടാം.
Join @Daily_CurrentAffairs_Malayalam