106-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി (2023): വനിതാ സംവരണം
2023-ലെ 106-ാം ഭേദഗതി (നാരീ ശക്തി വന്ദൻ നിയമം) — ലോക്സഭയിലും സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് 33% സംവരണം നൽകിയ ഭേദഗതി.
106-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി 2023-ൽ പാസാക്കി. നാരീ ശക്തി വന്ദൻ നിയമം എന്നാണ് ഈ ഭേദഗതി അറിയപ്പെടുന്നത്. ലോക്സഭയിലും സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലും ഡൽഹി നിയമസഭയിലും സ്ത്രീകൾക്ക് മൂന്നിലൊന്ന് (33%) സംവരണം നൽകുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 330A, 332A എന്നിവ ചേർത്തു. ഈ ഭേദഗതി പുതിയ പാർലമെന്റ് മന്ദിരത്തിൽ പാസാക്കിയ ആദ്യ ബില്ലാണ്. സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കാൻ ഈ ഭേദഗതി ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
സംവരണത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ
106-ാം ഭേദഗതി ലോക്സഭയിലെ മൂന്നിലൊന്ന് സീറ്റുകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് സംവരണം ചെയ്യുന്നു. സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലും ഇതേ സംവരണം ബാധകമാണ്. SC, ST സീറ്റുകളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് മൂന്നിലൊന്ന് സംവരണം ഉണ്ട്. സംവരണം 15 വർഷത്തേക്കാണ് — പിന്നീട് നീട്ടാം. സംവരണം സീറ്റുകൾ നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
സെൻസസിനും മണ്ഡല പുനർനിർണ്ണയത്തിനും ശേഷം പ്രാബല്യം
106-ാം ഭേദഗതി ഉടൻ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നില്ല. സെൻസസിന് ശേഷവും മണ്ഡല പുനർനിർണ്ണയത്തിന് (delimitation) ശേഷവുമാണ് സംവരണം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നത്. സെൻസസ് 2027-ൽ നടക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ വനിതാ സംവരണം 2029-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം മാത്രമേ പ്രാബല്യത്തിൽ വരൂ. ഈ കാലതാമസം വിമർശനത്തിന് കാരണമായി.
പഞ്ചായത്തുകളിലെ വനിതാ സംവരണത്തിന്റെ ചരിത്രം
73-ാം, 74-ാം ഭേദഗതികൾ (1992) പഞ്ചായത്തുകളിലും നഗര സ്ഥാപനങ്ങളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് മൂന്നിലൊന്ന് സംവരണം നൽകി. പഞ്ചായത്തുകളിൽ വനിതാ സംവരണം വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കി. ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ പഞ്ചായത്ത് അംഗങ്ങളായി. 106-ാം ഭേദഗതി ഈ സംവരണം പാർലമെന്റിലേക്കും നിയമസഭകളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
ഭേദഗതിയുടെ പ്രാധാന്യം
106-ാം ഭേദഗതി സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ലോക്സഭയിൽ സ്ത്രീകളുടെ പ്രാതിനിധ്യം ഇപ്പോൾ 14% ആണ് — സംവരണത്തിന് ശേഷം 33% ആകും. സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. 106-ാം ഭേദഗതി പരീക്ഷകളിൽ പ്രധാന വിഷയമാണ്.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| വർഷം | 2023 (നാരീ ശക്തി വന്ദൻ നിയമം) |
| ചേർത്തത് | ആർട്ടിക്കിൾ 330A, 332A |
| സംവരണം | സ്ത്രീകൾക്ക് 33% (ലോക്സഭ, നിയമസഭകൾ) |
| കാലാവധി | 15 വർഷം |
| പ്രാബല്യം | സെൻസസ് + മണ്ഡല പുനർനിർണ്ണയത്തിന് ശേഷം |