ബുദ്ധ പൂർണിമ: ബുദ്ധന്റെ ജന്മദിനം
ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ ജന്മം, ജ്ഞാനോദയം, മഹാപരിനിർവാണം എന്നീ മൂന്ന് സംഭവങ്ങളും ഒരേ ദിനത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന ബുദ്ധ പൂർണിമ.
ബുദ്ധ പൂർണിമ ബുദ്ധമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവമാണ്. വൈശാഖ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമി ദിനത്തിലാണ് (ഏപ്രിൽ-മേയ്) ഈ ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ ജന്മം, ജ്ഞാനോദയം, മഹാപരിനിർവാണം എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന സംഭവങ്ങളും ഇതേ ദിനത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ബുദ്ധ പൂർണിമയ്ക്ക് 'ത്രിവിധ പൂർണിമ' എന്നും പേരുണ്ട്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ബുദ്ധമത വിശ്വാസികൾ ഈ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു.
ബുദ്ധന്റെ ജീവിതം
സിദ്ധാർത്ഥ ഗൗതമൻ ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ് 563-ൽ നേപ്പാളിലെ ലുംബിനിയിൽ ജനിച്ചു. രാജകുമാരനായി ജനിച്ച അദ്ദേഹം 29-ാം വയസ്സിൽ രാജ്യം വിട്ട് ജ്ഞാനം തേടി. ബോധ്ഗയയിൽ ബോധി വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ധ്യാനിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് ജ്ഞാനോദയം ഉണ്ടായി. അതിനുശേഷം ബുദ്ധൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു. സാരനാഥിൽ ആദ്യ പ്രഭാഷണം നടത്തിയ അദ്ദേഹം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ധർമം പ്രചരിപ്പിച്ചു.
ബോധ്ഗയയും ലുംബിനിയും
ബുദ്ധന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ലുംബിനി നേപ്പാളിലാണ്. ജ്ഞാനോദയം ഉണ്ടായ ബോധ്ഗയ ബിഹാറിലാണ്. ബോധ്ഗയയിലെ മഹാബോധി ക്ഷേത്രം യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്. ബുദ്ധ പൂർണിമ ദിനത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തർ ബോധ്ഗയയിൽ എത്തുന്നു. സാരനാഥ്, കുശിനഗർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളും ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളാണ്.
ആഘോഷത്തിന്റെ രീതികൾ
ബുദ്ധ പൂർണിമ ദിനത്തിൽ ബുദ്ധമത വിശ്വാസികൾ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പോയി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ബുദ്ധ വിഗ്രഹങ്ങളിൽ പാലും ജലവും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യുന്നു. ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ വായിക്കുകയും ധ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ബുദ്ധ പൂർണിമ പൊതു അവധി ദിനമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ബുദ്ധ പൂർണിമ
ഇന്ത്യയിൽ ബുദ്ധ പൂർണിമ ദേശീയ അവധി ദിനമാണ്. ബോധ്ഗയ, സാരനാഥ്, കുശിനഗർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വലിയ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. ഡൽഹിയിലെ ബുദ്ധ ജയന്തി പാർക്കിലും ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിന് ബുദ്ധ പൂർണിമ പ്രധാനമാണ്.
ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ
ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ചതുരാര്യ സത്യങ്ങളിലും അഷ്ടാംഗ മാർഗത്തിലുമാണ്. ദുഃഖം, ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം, ദുഃഖ നിവാരണം, ദുഃഖ നിവാരണ മാർഗം എന്നിവയാണ് ചതുരാര്യ സത്യങ്ങൾ. അഷ്ടാംഗ മാർഗത്തിൽ സമ്യക് ദൃഷ്ടി, സമ്യക് സങ്കൽപ്പം തുടങ്ങിയ എട്ട് ഘടകങ്ങളുണ്ട്. ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ഇന്നും ലോകമെമ്പാടും പിന്തുടരപ്പെടുന്നു.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| ആഘോഷം | വൈശാഖ പൗർണ്ണമി (ഏപ്രിൽ-മേയ്) |
| മൂന്ന് സംഭവങ്ങൾ | ജന്മം, ജ്ഞാനോദയം, മഹാപരിനിർവാണം |
| ജന്മസ്ഥലം | ലുംബിനി, നേപ്പാൾ |
| ജ്ഞാനോദയം | ബോധ്ഗയ, ബിഹാർ (യുനെസ്കോ സ്ഥലം) |