Citizenship in India: Articles 5 to 11
ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം — ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകൾ, 1955-ലെ പൗരത്വ നിയമം, പൗരത്വം നേടലും നഷ്ടപ്പെടലും.
ആരാണ് ഇന്ത്യൻ പൗരൻ? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ ഭാഗം II (അനുച്ഛേദങ്ങൾ 5–11) ഉം 1955-ലെ പൗരത്വ നിയമവുമാണ്. ഇന്ത്യ ഏക പൗരത്വം (single citizenship) അംഗീകരിക്കുന്നു — അമേരിക്ക പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ ഇരട്ട പൗരത്വ സമ്പ്രദായം ഇവിടെയില്ല.
Constitutional Provisions (Articles 5–11)
ഭരണഘടന നിലവിൽ വന്ന 1950 ജനുവരി 26-ന് ആരൊക്കെ പൗരന്മാരാകുമെന്ന് അനു. 5–9 വിവരിക്കുന്നു — ഇന്ത്യയിൽ അധിവസിക്കുന്നവർ, പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയവർ, വിദേശത്തുള്ള ഇന്ത്യൻ വംശജർ എന്നിവർക്കുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ. അനു. 11 പൗരത്വ സംബന്ധമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനുള്ള അധികാരം പാർലമെന്റിന് നൽകുന്നു — ഈ അധികാരത്തിലാണ് 1955-ലെ നിയമം ഉണ്ടായത്.
The Citizenship Act, 1955
പൗരത്വം നേടാനുള്ള അഞ്ച് മാർഗങ്ങൾ:
- ജനനം വഴി: ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ചവർ (നിശ്ചിത വ്യവസ്ഥകളോടെ)
- പാരമ്പര്യം വഴി: മാതാപിതാക്കൾ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരായവർ
- രജിസ്ട്രേഷൻ വഴി: ഇന്ത്യൻ വംശജരായ വിദേശികൾ തുടങ്ങിയവർ
- സ്വാഭാവികവൽക്കരണം വഴി: നിശ്ചിത കാലം ഇന്ത്യയിൽ താമസിച്ച വിദേശികൾ
- പ്രദേശം കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ വഴി: ഇന്ത്യയോട് ചേർക്കപ്പെടുന്ന പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾ
പൗരത്വം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള മൂന്ന് മാർഗങ്ങൾ: ഉപേക്ഷിക്കൽ (renunciation), അവസാനിപ്പിക്കൽ (termination) — മറ്റൊരു രാജ്യത്തെ പൗരത്വം സ്വീകരിച്ചാൽ, ഇല്ലാതാക്കൽ (deprivation) — സർക്കാർ ഉത്തരവിലൂടെ.
Amendments to the Act
1955-ലെ നിയമം പലതവണ ഭേദഗതി ചെയ്തിട്ടുണ്ട് — 1986, 1992, 2003, 2005, 2019 വർഷങ്ങളിൽ. 2003-ലെ ഭേദഗതി വിദേശ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം (OCI) എന്ന ആശയം കൊണ്ടുവന്നു — വിദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ വംശജർക്ക് ചില ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനമാണിത് (പൂർണ്ണ പൗരത്വമല്ല).
OCI: Overseas Citizenship of India
2003-ലെ ഭേദഗതിയിലൂടെ കൊണ്ടുവന്ന വിദേശ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം (OCI) പദ്ധതി 2005-ൽ നടപ്പാക്കി തുടങ്ങി. വിദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ വംശജർക്ക് ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള രജിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനമാണിത് — പൂർണ്ണ പൗരത്വമല്ല. OCI കാർഡ് ഉടമകൾക്ക് ആജീവനാന്ത വിസ ലഭിക്കും; ഇന്ത്യയിൽ താമസിക്കാനും ജോലി ചെയ്യാനും (ചില മേഖലകൾ ഒഴികെ) അവകാശമുണ്ട്. എന്നാൽ വോട്ടവകാശം, സർക്കാർ ജോലി, ഭരണഘടനാ പദവികൾ (രാഷ്ട്രപതി, ജഡ്ജി തുടങ്ങിയവ) എന്നിവ ഇല്ല. നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന PIO (Person of Indian Origin) കാർഡ് പദ്ധതി 2015-ൽ OCI-യുമായി ലയിപ്പിച്ചു. പാകിസ്ഥാൻ, ബംഗ്ലാദേശ് തുടങ്ങിയ നിശ്ചിത രാജ്യങ്ങളിലെ പൗരന്മാർക്ക് OCI-ക്ക് അപേക്ഷിക്കാനാവില്ല. ഇരട്ട പൗരത്വം അനുവദിക്കാത്ത ഇന്ത്യയുടെ നയത്തിനുള്ളിലെ മധ്യമ മാർഗമാണിത്.
- OCI രജിസ്ട്രേഷൻ 5 വർഷം വിദേശത്ത് താമസിച്ചവർക്കാണ് (വിവാഹം വഴിയും സാധ്യം)
- ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് വിദേശ പൗരത്വം എടുത്താൽ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം സ്വയം അവസാനിക്കും (termination)
- പൗരത്വ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ നടപ്പാക്കുന്നത് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയമാണ്
Single Citizenship: What It Means
ഇന്ത്യ ഏക പൗരത്വം മാത്രം അംഗീകരിക്കുന്നു — അമേരിക്കയിൽ ഫെഡറൽ പൗരത്വവും സംസ്ഥാന പൗരത്വവും ഉള്ളതുപോലെയല്ല. ഇതിന്റെ അർത്ഥം: കേരളത്തിൽ ജനിച്ചയാളും രാജസ്ഥാനിൽ ജനിച്ചയാളും ഒരേ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരാണ്; സംസ്ഥാനാടിസ്ഥാനത്തിൽ പൗരാവകാശങ്ങളിൽ വ്യത്യാസമില്ല. ഇന്ത്യയിൽ എവിടെ താമസിച്ചാലും വോട്ടവകാശം, സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം, തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ അവകാശങ്ങൾ തുല്യമാണ്. എന്നാൽ ചില പ്രത്യേക പരിഗണനകൾ ഉണ്ട് — ഉദാഹരണത്തിന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ജോലികളിൽ തദ്ദേശീയർക്ക് മുൻഗണന (domicile requirements) ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇത് പൗരത്വമല്ല, റെസിഡൻസ് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. ജമ്മു-കശ്മീരിന് മുൻപ് പ്രത്യേക പദവി ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോഴും പൗരത്വം ഏകമായിരുന്നു — പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു വ്യത്യാസം. ഏക പൗരത്വം ദേശീയ ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു എന്നാണ് ഭരണഘടനാ നിർമ്മാതാക്കളുടെ വീക്ഷണം.
- ഇരട്ട പൗരത്വം അനുവദിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ: അമേരിക്ക, യു.കെ. തുടങ്ങിയവ
- ഇന്ത്യൻ പൗരൻ മറ്റൊരു രാജ്യത്തെ പൗരത്വം സ്വീകരിച്ചാൽ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം സ്വയം അവസാനിക്കും
- പൗരത്വ ഭേദഗതികൾ പാർലമെന്റിന്റെ സാധാരണ നിയമനിർമ്മാണ അധികാരത്തിലാണ് — ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി വേണ്ട
Key Exam Points
- ഇന്ത്യയിൽ ജസ് സോളി (jus soli) മാത്രമല്ല, ജസ് സാംഗ്വിനിസും (jus sanguinis) — ജനനവും രക്തബന്ധവും പരിഗണിക്കുന്നു
- പൗരത്വം സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റേതാണ്
- അസം ഉടമ്പടിയെത്തുടർന്ന് 1985-ൽ 6A വകുപ്പ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു (അസമിലെ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ)
- OCI കാർഡ് ഉടമകൾക്ക് വോട്ടവകാശമോ സർക്കാർ ജോലിയോ ഇല്ല