ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ: ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ പിതാവ്
1913-ൽ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രയിലൂടെ ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ച ധുന്ദിരാജ് ഗോവിന്ദ് ഫാൽക്കെയുടെ ജീവിതവും സംഭാവനകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരവും പരിചയപ്പെടാം.
ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ പിതാവ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത് ധുന്ദിരാജ് ഗോവിന്ദ് ഫാൽക്കെയാണ്. ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം 1913-ൽ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്ര എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീള ഫീച്ചർ ചിത്രമായിരുന്നു അത്. സിനിമാ നിർമാണത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും അദ്ദേഹം സ്വയം പഠിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് നൽകുന്നത്.
ജീവിതവും തുടക്കവും
1870-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാസിക്കിലാണ് ധുന്ദിരാജ് ഗോവിന്ദ് ഫാൽക്കെ ജനിച്ചത്. ചിത്രകലയിലും ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലും അദ്ദേഹത്തിന് താത്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. പ്രശസ്ത ചിത്രകാരൻ രാജാ രവിവർമയുമായി അദ്ദേഹം സഹകരിച്ചിരുന്നു. ലണ്ടനിൽ വെച്ച് സിനിമ കണ്ടതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ കഥകൾ സിനിമയിലൂടെ പറയാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയ അദ്ദേഹം സിനിമാ നിർമാണത്തിനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ സ്വയം നിർമിക്കാൻ പഠിച്ചു. അഭിനേതാക്കളെ കണ്ടെത്തുന്നതും സാങ്കേതികവിദ്യ പഠിക്കുന്നതും അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു.
രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രയും പിന്നീടുള്ള ചിത്രങ്ങളും
1913 മെയ് 3-ന് ബോംബെയിലെ കൊറോണേഷൻ സിനിമയിൽ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്ര പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ഹരിശ്ചന്ദ്ര രാജാവിന്റെ കഥ പറയുന്ന നിശ്ശബ്ദ ചിത്രമായിരുന്നു അത്. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീള ഫീച്ചർ ചിത്രമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ യഥാർഥ പകർപ്പ് ഇന്ന് നിലവിലില്ല. തുടർന്ന് ഫാൽക്കെ കാളിയ മർദൻ, ലങ്കാദഹൻ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ നിർമിച്ചു. സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹം 94 ഫീച്ചർ ചിത്രങ്ങളും 27 ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളും നിർമിച്ചു. പുരാണകഥകളായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രമേയം. സാങ്കേതിക പരിമിതികൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം പ്രത്യേക ഇഫക്ടുകൾ പരീക്ഷിച്ചു.
ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം
1969-ൽ ഫാൽക്കെയുടെ ജന്മശതാബ്ദി വർഷത്തിൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു പുരസ്കാരം ഏർപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതിയാണിത്. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാര ചടങ്ങിൽ വെച്ചാണ് ഇത് നൽകുന്നത്. ആദ്യത്തെ പുരസ്കാരം 1969-ൽ നടി ദേവിക റാണിക്ക് ലഭിച്ചു. സ്വർണകമലവും ശാലയും സമ്മാനത്തുകയും അടങ്ങിയതാണ് പുരസ്കാരം. സത്യജിത് റായ്, ലതാ മങ്കേഷ്കർ, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവർ ഈ പുരസ്കാരം നേടിയവരിൽ ചിലരാണ്. 1944-ൽ ഫാൽക്കെ അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ തുടക്കത്തിന്റെ കഥ കൂടിയാണ്.
ഫാൽക്കെയുടെ പരീക്ഷണങ്ങളും പൈതൃകവും
ഫാൽക്കെ സിനിമാ നിർമാണത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും സ്വയം പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. ക്യാമറ, പ്രോസസിങ്, എഡിറ്റിങ്, സ്പെഷ്യൽ ഇഫക്ടുകൾ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹം സ്വയം പഠിച്ചു. കാളിയ മർദനത്തിൽ കൃഷ്ണൻ കാളിയ സർപ്പത്തിന്റെ മേൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ദൃശ്യം അക്കാലത്തെ അത്ഭുതമായിരുന്നു. ലങ്കാദഹൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഹനുമാൻ ലങ്ക ചുട്ടെരിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ഇഫക്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മം പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളും അദ്ദേഹം നിർമിച്ചു. ഫാൽക്കെ ഫിലിംസ് എന്ന സ്വന്തം സ്റ്റുഡിയോയാണ് അദ്ദേഹം നടത്തിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സരസ്വതിബായി ചിത്രനിർമാണത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം ഫാൽക്കെ പലതവണ സിനിമാ നിർമാണം നിർത്തി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം നാസിക്കിലേക്ക് മടങ്ങി. 2013-ൽ ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ നൂറാം വർഷം ആഘോഷിച്ചു. ആ ആഘോഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഫാൽക്കെയുടെ പേരായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രം പറയുമ്പോൾ ഫാൽക്കെയുടെ പേരില്ലാതെ പൂർണമാകില്ല.
ഫാൽക്കെയുടെ പ്രാധാന്യം
ഫാൽക്കെയുടെ പ്രാധാന്യം അദ്ദേഹം നിർമിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രമല്ല. ഇന്ത്യയിൽ സിനിമാ നിർമാണം സാധ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. വിദേശ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്വന്തം നിലയിൽ സിനിമ നിർമിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു. പുരാണകഥകൾ സിനിമയിലൂടെ പറയുന്നത് ഇന്ത്യൻ പ്രേക്ഷകർക്ക് പരിചിതമായ ഭാഷയായിരുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ അടിത്തറയായി. ഫാൽക്കെയ്ക്ക് ശേഷം വന്ന സംവിധായകർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെയാണ് സഞ്ചരിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ സിനിമ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചലച്ചിത്ര വ്യവസായങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതിന്റെ തുടക്കം 1913-ലെ ഒരു ചെറിയ സ്റ്റുഡിയോയിലായിരുന്നു. ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം ഇന്നും ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ആദ്യകാലങ്ങൾ
ഫാൽക്കെയ്ക്ക് ശേഷം ഇന്ത്യൻ സിനിമ വേഗത്തിൽ വളർന്നു. 1931-ൽ അർദേശിർ ഇറാനി സംവിധാനം ചെയ്ത ആലം ആര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ശബ്ദചിത്രമായി. അതോടെ നിശ്ശബ്ദ സിനിമയുടെ കാലം അവസാനിച്ചു. 1930-കളിൽ ബോംബെ, കൊൽക്കത്ത, മദ്രാസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ സിനിമാ സ്റ്റുഡിയോകൾ വളർന്നു. പുരാണകഥകൾക്ക് പുറമെ സാമൂഹിക പ്രമേയങ്ങളും സിനിമകളിൽ വന്നു തുടങ്ങി. ഫാൽക്കെ തുടങ്ങിവെച്ച പാരമ്പര്യം പിന്നീട് വന്ന സംവിധായകർ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. ഇന്ത്യൻ സിനിമ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചലച്ചിത്ര വ്യവസായങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഓരോ വർഷവും ആയിരത്തിലധികം ചിത്രങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ നിർമിക്കപ്പെടുന്നു. ഹിന്ദി, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, മലയാളം, ബംഗാളി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിൽ ചിത്രങ്ങൾ നിർമിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ തുടക്കം 1913-ലെ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രയിലായിരുന്നു.
ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം
ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതിയായി തുടരുന്നു. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാര ചടങ്ങിൽ രാഷ്ട്രപതിയാണ് ഈ പുരസ്കാരം സമ്മാനിക്കുന്നത്. സിനിമാ രംഗത്തെ ജീവിതകാല സംഭാവനയ്ക്കാണ് ഇത് നൽകുന്നത്. ഫാൽക്കെയുടെ ജന്മശതാബ്ദി വർഷമായ 1969-ൽ ഈ പുരസ്കാരം ആരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രം പഠിക്കുന്നവർക്ക് ഫാൽക്കെയുടെ ജീവിതം ഒഴിച്ചുകൂടാനാകാത്ത അധ്യായമാണ്.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| മുഴുവൻ പേര് | ധുന്ദിരാജ് ഗോവിന്ദ് ഫാൽക്കെ |
| ജനനം | 1870, നാസിക്, മഹാരാഷ്ട്ര |
| ആദ്യ ചിത്രം | രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്ര (1913) |
| പ്രദർശനം | 1913 മെയ് 3, കൊറോണേഷൻ സിനിമ, ബോംബെ |
| പ്രാധാന്യം | ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ മുഴുനീള ഫീച്ചർ ചിത്രം |
| ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം | 94 ഫീച്ചർ, 27 ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ |
| പുരസ്കാരം ഏർപ്പെടുത്തിയ വർഷം | 1969 |
| ആദ്യ ജേതാവ് | ദേവിക റാണി |