Indian Economy Basics: Five-Year Plans to NITI Aayog

ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ആസൂത്രണ ചരിത്രം പിഎസ്‌സി പരീക്ഷകളിലെ പ്രധാന വിഭാഗമാണ്.

Planning Commission and Five-Year Plans

• ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ: 1950-ൽ രൂപീകരണം; അധ്യക്ഷൻ പ്രധാനമന്ത്രി
• ഒന്നാം പഞ്ചവത്സര പദ്ധതി (1951–56): ഹാരോഡ്-ഡോമർ മാതൃക; കൃഷിക്ക് മുൻഗണന
• രണ്ടാം പദ്ധതി (1956–61): മഹലനോബിസ് മാതൃക; വ്യവസായത്തിന് മുൻഗണന
• ആകെ 12 പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികൾ (1951–2017); അവസാനത്തേത് 2012–17
• ഹരിതവിപ്ലവം: 1960-കൾ; എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ "ഇന്ത്യയിലെ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവ്"

NITI Aayog (2015)

2015 ജനുവരി 1-ന് ആസൂത്രണ കമ്മീഷന് പകരം നിതി ആയോഗ് (National Institution for Transforming India). വ്യത്യാസം: മുകളിൽ നിന്നുള്ള ആസൂത്രണത്തിന് പകരം സഹകരണ ഫെഡറലിസം — സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പങ്കാളിത്തം. അധ്യക്ഷൻ: പ്രധാനമന്ത്രി.

Key Terms

• GDP: ഒരു വർഷം രാജ്യത്ത് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും ആകെ മൂല്യം
• സാമ്പത്തിക സർവേ: ബജറ്റിന് മുൻപ് ധനമന്ത്രാലയം പുറത്തിറക്കുന്നു
• RBI: 1935-ൽ സ്ഥാപനം; ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്ര ബാങ്ക്; നോട്ട് അച്ചടി