കലംകാരി: തുണിയിലെ ചിത്രകല
മുളങ്കോൽ കൊണ്ടുള്ള പേന കൊണ്ട് തുണിയിൽ കഥകൾ വരയ്ക്കുന്ന കലയാണ് കലംകാരി. ശ്രീകാളഹസ്തി, മച്ചിലിപ്പട്ടണം ശൈലികളും പ്രകൃതിദത്ത ചായങ്ങളും അറിയാം.
കലംകാരി എന്നാൽ പേനയുടെ ജോലി എന്നാണ് അർഥം. കലം എന്നാൽ പേനയും കാരി എന്നാൽ ജോലിയുമാണ്. മുളങ്കോൽ കൊണ്ട് നിർമിച്ച പേന കൊണ്ട് തുണിയിൽ ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്ന കലയാണ് കലംകാരി. ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ പ്രശസ്തമായ ഈ കലാരൂപം ക്ഷേത്രകലയിൽ നിന്നാണ് വളർന്നത്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൂടുപടങ്ങളിലും ചുമർ അലങ്കാരങ്ങളിലും രാമായണം, മഹാഭാരതം, ഭാഗവതം എന്നിവയിലെ കഥകൾ വരച്ചിരുന്നു. കലംകാരി തുണികൾ ഒരുകാലത്ത് ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും രാജകൊട്ടാരങ്ങൾക്കും വേണ്ടി മാത്രമാണ് നിർമിച്ചിരുന്നത്.
കലംകാരിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത പ്രകൃതിദത്ത ചായങ്ങളാണ്. തുണി ആദ്യം മയിരോബലാൻ എന്ന കായ് ചേർത്ത വെള്ളത്തിൽ മുക്കി ചായം പിടിക്കാൻ തയ്യാറാക്കുന്നു. പിന്നീട് കലം കൊണ്ട് രൂപങ്ങൾ വരച്ച്, പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ചായം നൽകുന്നു. ചുവപ്പ്, നീല, മഞ്ഞ, പച്ച എന്നിവയാണ് പ്രധാന നിറങ്ങൾ. ഓരോ നിറവും വെവ്വേറെ ഘട്ടത്തിൽ ചായം മുക്കിയാണ് നൽകുന്നത്. ഒരു തുണി പൂർത്തിയാകാൻ ആഴ്ചകൾ എടുക്കും.
രണ്ട് ശൈലികൾ: ശ്രീകാളഹസ്തിയും മച്ചിലിപ്പട്ടണവും
കലംകാരിയിൽ രണ്ട് പ്രധാന ശൈലികളുണ്ട്. ശ്രീകാളഹസ്തി ശൈലിയിൽ കലം കൊണ്ട് സ്വതന്ത്രമായി കൈകൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്നു. രാമായണത്തിലെയും മഹാഭാരതത്തിലെയും കഥകളും ജീവിതവൃക്ഷം പോലുള്ള രൂപങ്ങളുമാണ് ഇതിലെ വിഷയങ്ങൾ. ശ്രീകാളഹസ്തിയിലെ ക്ഷേത്രവുമായി ഈ ശൈലി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മച്ചിലിപ്പട്ടണം ശൈലിയിൽ കൈകൊണ്ട് കൊത്തിയ അച്ചുകൾ കൊണ്ട് രൂപങ്ങൾ അച്ചടിക്കുന്നു; പിന്നീട് കൈകൊണ്ട് വിശദാംശങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നു. പേർഷ്യൻ സ്വാധീനമുള്ള പുഷ്പാലങ്കാരങ്ങളാണ് മച്ചിലിപ്പട്ടണം ശൈലിയുടെ പ്രത്യേകത. മച്ചിലിപ്പട്ടണത്തിനടുത്തുള്ള പെഡാനയിലാണ് ഈ ശൈലി വളർന്നത്.
ചരിത്രവും അംഗീകാരവും
കലംകാരി വളരെ പുരാതനമായ കലയാണ്; മൊഹെഞ്ചൊദാരോയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ തുണി അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ കലംകാരിക്ക് സമാനമായ ചായപ്പണിയുടെ തെളിവുകൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മധ്യകാലത്ത് മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരുടെയും ഗോൽക്കൊണ്ട സുൽത്താന്മാരുടെയും സംരക്ഷണത്തിൽ കലംകാരി വളർന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്ത് യന്ത്രത്തുണികൾ വന്നതോടെ കലംകാരിക്ക് തിരിച്ചടി നേരിട്ടു. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം കരകൗശല പ്രോത്സാഹനത്തിലൂടെ അത് വീണ്ടും ഉയർന്നുവന്നു. കലംകാരിക്ക് ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് കലംകാരി സാരികൾ, മൂടുപടങ്ങൾ, ചുമർ അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവ ലോകമെമ്പാടും വിൽക്കപ്പെടുന്നു.
നിർമാണ ഘട്ടങ്ങളും ആധുനിക കലംകാരിയും
കലംകാരി നിർമിക്കുന്നത് പല ഘട്ടങ്ങളിലായാണ്. ആദ്യം പരുത്തിത്തുണി മയിരോബലാൻ കായ് ചേർത്ത വെള്ളത്തിൽ മുക്കുന്നു. പിന്നീട് കരി കൊണ്ട് രൂപരേഖ വരച്ച് കലം കൊണ്ട് അതിന് മുകളിൽ വരയ്ക്കുന്നു. ഓരോ നിറവും വെവ്വേറെ ഘട്ടത്തിൽ ചായം മുക്കിയാണ് നൽകുന്നത്. ചായം നൽകിയശേഷം തുണി വെയിലത്ത് ഉണക്കുന്നു. അവസാനം തുണി കഴുകി വീണ്ടും ഉണക്കുന്നു. ഒരു കലംകാരി തുണി പൂർത്തിയാകാൻ പല ദിവസങ്ങൾ എടുക്കും. ഈ പ്രക്രിയയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും കൈകൊണ്ടാണ് ചെയ്യുന്നത്; അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഓരോ കലംകാരി തുണിയും അദ്വിതീയമാണ്.
ആധുനിക കാലത്ത് കലംകാരി ഫാഷൻ ലോകത്തും പ്രശസ്തമാണ്. കലംകാരി സാരികൾ, കുർത്തകൾ, മൂടുപടങ്ങൾ എന്നിവ ലോകമെമ്പാടും വിൽക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രീകാളഹസ്തിയിലെ ചിത്രകാരന്മാർ ക്ഷേത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ശ്രീകാളഹസ്തീശ്വര ക്ഷേത്രമാണ് ഈ കലയുടെ ആത്മീയ കേന്ദ്രം. കലംകാരി ചിത്രകാരന്മാരുടെ കുടുംബങ്ങൾ തലമുറകളായി ഈ കല പിന്തുടരുന്നു. യന്ത്രത്തുണികൾ വന്നിട്ടും കൈകൊണ്ടുള്ള കലംകാരിയുടെ ആവശ്യം കുറഞ്ഞിട്ടില്ല; കൈവേലയുടെ മൂല്യം ഇന്ന് കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
കലംകാരിയുടെ ചായങ്ങളും രൂപങ്ങളും
കലംകാരിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന നിറങ്ങൾ എല്ലാം പ്രകൃതിദത്തമാണ്. ചുവപ്പിന് മഞ്ചിസ്തയും നീലയ്ക്ക് ഇൻഡിഗോയും മഞ്ഞയ്ക്ക് മഞ്ഞളും പച്ചയ്ക്ക് ഇലച്ചാറും ഉപയോഗിക്കുന്നു. കറുപ്പിന് ഇരുമ്പ് തുരുമ്പും ശർക്കരയും ചേർത്ത മിശ്രിതം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഓരോ നിറവും തുണിയിൽ ഉറപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേക പ്രക്രിയയുണ്ട്. നിറങ്ങൾ കഴുകിയാലും മങ്ങാത്തതാണ് കലംകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. കലം എന്ന പേന മുളങ്കോൽ കൊണ്ടാണ് നിർമിക്കുന്നത്; അതിന്റെ അറ്റത്ത് തുണി കെട്ടി ചായം പിടിക്കുന്നു. കലം കൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്ന വരകൾ നേർത്തതും സൂക്ഷ്മവുമാണ്.
കലംകാരി ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ രാമായണം, മഹാഭാരതം, ഭാഗവതം എന്നിവയിലെ കഥകളാണ്. ജീവിതവൃക്ഷം കലംകാരിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ രൂപമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ഗണപതി, ലക്ഷ്മി എന്നീ ദൈവങ്ങളും ചിത്രങ്ങളിൽ നിറയുന്നു. കലംകാരി തുണികൾ ഒരുകാലത്ത് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൂടുപടങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇന്ന് കലംകാരി സാരികൾ ഇന്ത്യൻ ഫാഷന്റെ ഭാഗമാണ്. കലംകാരി ചിത്രകാരന്മാർ തങ്ങളുടെ കലയെ തലമുറകളായി കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നു.
കലംകാരിയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അർഥവും രണ്ട് ശൈലികളും പ്രത്യേകം ഓർക്കുക. കലം എന്നാൽ പേനയും കാരി എന്നാൽ ജോലിയുമാണ്. ശ്രീകാളഹസ്തി ശൈലിയിൽ കലം കൊണ്ട് സ്വതന്ത്രമായി കൈകൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്നു; പുരാണകഥകളാണ് വിഷയങ്ങൾ. മച്ചിലിപ്പട്ടണം ശൈലിയിൽ അച്ചുകൾ കൊണ്ട് അച്ചടിക്കുന്നു; പേർഷ്യൻ പുഷ്പാലങ്കാരങ്ങളാണ് പ്രത്യേകത. മച്ചിലിപ്പട്ടണത്തിനടുത്തുള്ള പെഡാനയാണ് ഈ ശൈലിയുടെ കേന്ദ്രം. പ്രകൃതിദത്ത ചായങ്ങളും മയിരോബലാൻ ചികിത്സയും കലംകാരിയുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്. കലംകാരിക്ക് ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കലംകാരി തുണികൾ കൈകൊണ്ട് നിർമിക്കുന്നതിനാൽ ഓരോ തുണിയും അദ്വിതീയമാണ്; യന്ത്രത്തുണികൾ വന്നിട്ടും കൈകൊണ്ടുള്ള കലംകാരിയുടെ ആവശ്യം ഇന്ന് കൂടുതൽ വർധിച്ചിരിക്കുന്നു.
കലംകാരിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന നിറങ്ങൾ എല്ലാം പ്രകൃതിദത്തമാണ്; ചുവപ്പിന് മഞ്ചിസ്തയും നീലയ്ക്ക് ഇൻഡിഗോയും മഞ്ഞയ്ക്ക് മഞ്ഞളും കറുപ്പിന് ഇരുമ്പ് തുരുമ്പും ശർക്കരയും ചേർത്ത മിശ്രിതവും ഉപയോഗിക്കുന്നു, കഴുകിയാലും ഈ നിറങ്ങൾ മങ്ങാറില്ല.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | കാര്യം |
|---|---|
| അർഥം | കലം (പേന) + കാരി (ജോലി) |
| പ്രദേശം | ആന്ധ്രാപ്രദേശ് |
| ശ്രീകാളഹസ്തി ശൈലി | കൈകൊണ്ട് സ്വതന്ത്രമായി വരയ്ക്കുന്നു; പുരാണകഥകൾ |
| മച്ചിലിപ്പട്ടണം ശൈലി | അച്ചടി; പേർഷ്യൻ പുഷ്പാലങ്കാരങ്ങൾ; കേന്ദ്രം പെഡാന |
| ചായങ്ങൾ | പ്രകൃതിദത്തം; മയിരോബലാൻ ചികിത്സ |
| അംഗീകാരം | ഭൗമസൂചിക പദവി |