മോർലി-മിന്റോ പരിഷ്കാരങ്ങൾ 1909: പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലം വന്നതെങ്ങനെ
1909-ലെ ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽസ് ആക്ട് (മോർലി-മിന്റോ പരിഷ്കാരങ്ങൾ) — മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയമം, സിംല ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ, പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ, 'വിഭജിച്ച് ഭരിക്കുക' വിമർശനം.
1909-ലെ ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽസ് ആക്ട് 'മോർലി-മിന്റോ പരിഷ്കാരങ്ങൾ' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് — അന്നത്തെ ഇന്ത്യാ സെക്രട്ടറി ജോൺ മോർലിയുടെയും വൈസ്രോയി ലോർഡ് മിന്റോയുടെയും പേരിൽ. ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വർഗ്ഗീയ പ്രാതിനിധ്യത്തിന് ആദ്യമായി ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം നൽകിയ നിയമമാണിത്: മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. ഈ കാരണത്താൽ ലോർഡ് മിന്റോയെ 'വർഗ്ഗീയ നിയോജകമണ്ഡലത്തിന്റെ പിതാവ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടന്റെ 'വിഭജിച്ച് ഭരിക്കുക' നയത്തിന്റെ തുടക്കമായും ഈ നിയമം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പശ്ചാത്തലം: സിംല ഡെപ്യൂട്ടേഷനും മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ ആവശ്യവും
1905-ലെ ബംഗാൾ വിഭജനത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭം ശക്തമായിരിക്കെ, 1906 ഒക്ടോബറിൽ ആഗാ ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുസ്ലിം നേതാക്കളുടെ ഒരു സംഘം (സിംല ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ) ലോർഡ് മിന്റോയെ കണ്ട് മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളും ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യവും ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1906-ൽത്തന്നെ അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലിം ലീഗും രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ആവശ്യങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് 1909-ലെ നിയമം വന്നത്. മുസ്ലിം ലീഗിനെ പ്രീണിപ്പിക്കാനും ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്താനുമുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് തന്ത്രമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. തീവ്രദേശീയതയുടെ വളർച്ചയെ നേരിടാൻ മിതവാദികളെ കൂടെനിർത്താനും ബ്രിട്ടൻ ശ്രമിച്ചു — 'പരിഷ്കാരവും അടിച്ചമർത്തലും' ഒരുമിച്ചുള്ള നയമായിരുന്നു അത്.
പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ
നിയമം കേന്ദ്ര-പ്രവിശ്യാ നിയമനിർമ്മാണ സമിതികളുടെ വലുപ്പം ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. കേന്ദ്ര നിയമനിർമ്മാണ സമിതിയിലെ അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം 16-ൽനിന്ന് 60 ആയി ഉയർത്തി. പ്രവിശ്യാ സമിതികളിലെ അംഗസംഖ്യയും പ്രവിശ്യാനുസരണം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. കേന്ദ്രത്തിൽ ഔദ്യോഗിക ഭൂരിപക്ഷം നിലനിർത്തിയെങ്കിലും പ്രവിശ്യാ സമിതികളിൽ അനൗദ്യോഗിക ഭൂരിപക്ഷം അനുവദിച്ചു. സമിതികളുടെ ചർച്ചാ അധികാരങ്ങൾ വിപുലീകരിച്ചു — അംഗങ്ങൾക്ക് അനുബന്ധ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും ബജറ്റിൽ പ്രമേയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും അധികാരം ലഭിച്ചു. 1892-ലെ നിയമം പരിമിതമായ പരോക്ഷ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഇന്ത്യൻ അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ആദ്യമായി അവസരം നൽകിയത് 1909-ലെ നിയമമാണ്.
ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ വ്യവസ്ഥ പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലമായിരുന്നു: മുസ്ലിം അംഗങ്ങളെ മുസ്ലിം വോട്ടർമാർ മാത്രമേ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ. ഇതോടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയിൽ വർഗ്ഗീയതയ്ക്ക് നിയമസാധുത ലഭിച്ചു — 'വർഗ്ഗീയതയെ നിയമവിധേയമാക്കി' എന്ന് വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, ആദ്യമായി വൈസ്രോയിയുടെയും ഗവർണർമാരുടെയും എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിലുകളിൽ ഇന്ത്യക്കാരെ ഉൾപ്പെടുത്തി — സത്യേന്ദ്ര പ്രസാദ് സിൻഹ വൈസ്രോയിയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിലിൽ ചേർന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനായി (നിയമ അംഗം). പ്രസിഡൻസി കോർപ്പറേഷനുകൾ, വാണിജ്യ സഭകൾ, സർവകലാശാലകൾ, ജമീന്ദാർമാർ എന്നിവർക്കും പ്രത്യേക പ്രാതിനിധ്യം നൽകി.
വിലയിരുത്തൽ: വർഗ്ഗീയതയ്ക്ക് നിയമസാധുത
പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഇന്ത്യക്കാരുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിച്ചെങ്കിലും സമിതികൾക്ക് യഥാർത്ഥ നിയമനിർമ്മാണ-ഭരണ അധികാരങ്ങളില്ലായിരുന്നു; അവ ഉപദേശക സ്വഭാവമുള്ളവയായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ അംഗങ്ങൾക്ക് ബജറ്റ് ചർച്ച ചെയ്യാനും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും കഴിഞ്ഞെങ്കിലും നിയമങ്ങൾ പാസാകുന്നത് തടയാനായില്ല. വോട്ടവകാശം സ്വത്ത്, വരുമാനം, വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചെറിയ വിഭാഗത്തിന് മാത്രമായിരുന്നു — സാർവത്രിക വോട്ടവകാശം 1950-ലെ ഭരണഘടനയിലൂടെ മാത്രമാണ് വന്നത്.
പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലമാണ് ഏറ്റവും വിവാദമായത്. ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനെന്ന പേരിൽ കൊണ്ടുവന്ന ഈ വ്യവസ്ഥ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വർഗ്ഗീയ വിഭജനത്തിന് വിത്തുപാകി എന്ന് വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. ഗാന്ധിയടക്കം നിരവധി നേതാക്കൾ ഇതിനെ ദേശീയ ഐക്യത്തിന് ഹാനികരമായി കണ്ട് എതിർത്തു. ഈ വ്യവസ്ഥ തുടർന്നുള്ള നിയമങ്ങളിലും വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെട്ടു — 1919-ൽ സിഖുകാർ, ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾ, ആംഗ്ലോ-ഇന്ത്യക്കാർ, യൂറോപ്യർ എന്നിവർക്കും; 1932-ലെ വർഗ്ഗീയ അവാർഡിലൂടെയും 1935-ലെ നിയമത്തിലൂടെയും പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, തൊഴിലാളികൾ എന്നിവർക്കും. 1947-ലെ വിഭജനത്തിലേക്ക് നയിച്ച രാഷ്ട്രീയ വികാസങ്ങളിൽ ഈ നയത്തിന് പങ്കുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മുസ്ലിം ലീഗിന് രാഷ്ട്രീയ വേദി ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഈ നിയമം സഹായിച്ചു.
പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ പരിമിതികൾ
1909-ലെ നിയമം ഇന്ത്യൻ പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചെങ്കിലും അതിന്റെ പരിമിതികൾ വലുതായിരുന്നു. നിയമനിർമ്മാണ സമിതികൾക്ക് ബജറ്റ് ചർച്ച ചെയ്യാനും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും പ്രമേയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും കഴിഞ്ഞെങ്കിലും ബജറ്റിൽ വോട്ട് ചെയ്യാനോ എക്സിക്യൂട്ടീവിനെ നിയന്ത്രിക്കാനോ അധികാരമില്ലായിരുന്നു. കേന്ദ്ര സമിതിയിൽ ഔദ്യോഗിക ഭൂരിപക്ഷം നിലനിർത്തിയതിനാൽ സർക്കാർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏത് നിയമവും പാസാക്കാമായിരുന്നു. വോട്ടവകാശം വളരെ പരിമിതമായിരുന്നു — സ്വത്ത്, വരുമാനം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചെറിയൊരു വിഭാഗത്തിന് മാത്രം. ഗോപാൽ കൃഷ്ണ ഗോഖലെ പരിഷ്കാരങ്ങളെ നിബന്ധനകളോടെ സ്വാഗതം ചെയ്തു; കോൺഗ്രസ്സിലെ മിതവാദികൾ ഇതിനെ മുന്നോട്ടുള്ള ചുവടായി കണ്ടു. എന്നാൽ തീവ്രദേശീയവാദികൾ ഇതിനെ 'കണ്ണിൽ പൊടിയിടൽ' എന്ന് തള്ളി. മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്തു — ആഗാ ഖാന്റെ സിംല ഡെപ്യൂട്ടേഷന്റെ വിജയമായാണ് ഇതിനെ കണ്ടത്. പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലം വർഗ്ഗീയ ചിന്തയെ സ്ഥാപനവൽക്കരിച്ചു എന്ന വിമർശനം അന്നേ ഉയർന്നു. ഹിന്ദു-മുസ്ലിം വോട്ടർമാർ വേർതിരിഞ്ഞതോടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം വർഗ്ഗീയ അടിസ്ഥാനത്തിലായി — ഇത് പിൽക്കാലത്ത് വർഗ്ഗീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് വഴിവെച്ചു.
പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലം പ്രായോഗികത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. മുസ്ലിം വോട്ടർമാരുടെ പ്രത്യേക വോട്ടർ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി; മുസ്ലിം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ മുസ്ലിം വോട്ടർമാർ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇതോടെ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്ക് മുസ്ലിം വോട്ടർമാരെ മാത്രം പ്രീണിപ്പിച്ചാൽ മതിയായി — ഹിന്ദു വോട്ടർമാരുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമില്ലാതായി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം വർഗ്ഗീയ അടിസ്ഥാനത്തിലായി; സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മതപരമായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു. പൊതു നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിൽ മത്സരിക്കുന്ന സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും വർഗ്ഗീയ ധ്രുവീകരണം ഗുണം ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വ്യവസ്ഥ തന്നെ വർഗ്ഗീയ ചിന്തയെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു. 1919-ൽ ഈ വ്യവസ്ഥ സിഖുകാർക്കും മറ്റ് വിഭാഗങ്ങൾക്കും കൂടി വ്യാപിപ്പിച്ചതോടെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം വർഗ്ഗീയ വിഭാഗങ്ങളായി ഛിന്നഭിന്നമായി. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭ ഈ വ്യവസ്ഥ തള്ളി സംയുക്ത നിയോജകമണ്ഡലം അംഗീകരിച്ചു — പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ സംവരണം ഒഴികെ.
1909-ലെ നിയമം മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനം ശക്തിപ്പെടുത്തി — പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിലൂടെ ലീഗിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ വ്യക്തമായ വേദി ലഭിച്ചു. ഇതോടെ ലീഗ് മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ശബ്ദമായി വളർന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഉദ്ദേശിച്ചത് മുസ്ലിംകളെ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽനിന്ന് അകറ്റിനിർത്തലായിരുന്നു; താൽക്കാലികമായി അത് വിജയിച്ചെങ്കിലും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇത് വർഗ്ഗീയ വിഭജനത്തിന് വഴിവെച്ചു.
പരീക്ഷകൾക്ക് ഓർക്കേണ്ടത്: ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽസ് ആക്ട് 1909 = മോർലി-മിന്റോ പരിഷ്കാരങ്ങൾ; മോർലി ഇന്ത്യാ സെക്രട്ടറി, മിന്റോ വൈസ്രോയി; മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക നിയോജകമണ്ഡലം ആദ്യം; മിന്റോ 'വർഗ്ഗീയ നിയോജകമണ്ഡലത്തിന്റെ പിതാവ്'; സിംല ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ 1906 (ആഗാ ഖാൻ); കേന്ദ്ര സമിതി 16-ൽനിന്ന് 60 ആയി; സത്യേന്ദ്ര പ്രസാദ് സിൻഹ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗം (നിയമ അംഗം); സമിതികൾ ഉപദേശക സ്വഭാവം മാത്രം.