ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് 1961: ഗോവയുടെ വിമോചനം
1961 ഡിസംബർ 17 മുതൽ 19 വരെ വെറും രണ്ട് ദിവസം നീണ്ട ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് 451 വർഷത്തെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചു. ഗോവ, ദമൻ, ദിയു എന്നിവ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായതിന്റെ കഥ അറിയാം.
1961 ഡിസംബർ 17-ന് ഇന്ത്യൻ സായുധസേന ആരംഭിച്ച 'ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്' ഗോവ, ദമൻ, ദിയു എന്നീ പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശങ്ങളെ ഇന്ത്യയുമായി ലയിപ്പിച്ചു. വെറും രണ്ട് ദിവസം നീണ്ട ഈ സൈനിക നടപടി 451 വർഷത്തെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചു. 1961 ഡിസംബർ 19-ന് ഗോവ വിമോചിതമായി; ആ ദിവസം എല്ലാ വർഷവും ഗോവ വിമോചന ദിനമായി ആഘോഷിക്കുന്നു.
പോർച്ചുഗീസ് ഭരണവും കാത്തിരിപ്പും
പോർച്ചുഗീസുകാർ ഗോവയിൽ എത്തിയത് 1510-ൽ അഫോൺസോ ഡി അൽബുക്കർക്ക് ഗോവ പിടിച്ചടക്കിയതോടെയാണ്. ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായ 1947-നുശേഷവും ഗോവ, ദമൻ, ദിയു, ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി എന്നിവ പോർച്ചുഗീസ് അധീനതയിൽ തുടർന്നു. പോർച്ചുഗൽ ഈ പ്രദേശങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പ്രവിശ്യകളായാണ് കണക്കാക്കിയത്; ചർച്ചകളിലൂടെ കൈമാറാൻ തയ്യാറായില്ല. ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി 1954-ൽ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിലൂടെ മോചിതമായി. ഗോവയിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള സത്യാഗ്രഹ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ശക്തമായി. നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ സൈനിക നടപടിയല്ലാതെ മറ്റുവഴിയില്ലെന്ന് ഇന്ത്യ തീരുമാനിച്ചു.
രണ്ട് ദിവസത്തെ ഓപ്പറേഷൻ
1961 ഡിസംബർ 17-ന് പുലർച്ചെ ഇന്ത്യൻ കരസേന, നാവികസേന, വ്യോമസേന എന്നിവ സംയുക്തമായി ആക്രമണം തുടങ്ങി. ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ ജയന്തോ നാഥ് ചൗധരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു കരസേന; മേജർ ജനറൽ കെ.പി. കണ്ടത്ത് ഗോവയിലെ സൈനിക നടപടിക്ക് നേതൃത്വം നൽകി. നാവികസേന അഞ്ചദീപ് ദ്വീപ് പിടിച്ചെടുക്കുകയും തീരം ഉപരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. വ്യോമസേന പോർച്ചുഗീസ് വിമാനത്താവളം തകർത്തു. 1961 ഡിസംബർ 19-ന് വൈകുന്നേരം പോർച്ചുഗീസ് ഗവർണർ ജനറൽ മാനുവൽ അന്റോണിയോ വസാലോ ഇ സിൽവ കീഴടങ്ങൽ രേഖയിൽ ഒപ്പുവച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ 22 ഇന്ത്യൻ സൈനികരും 30 പോർച്ചുഗീസ് സൈനികരും മരിച്ചു; ഏകദേശം 4,668 പോർച്ചുഗീസ് സൈനികർ കീഴടങ്ങി.
വിമോചനാനന്തരം
വിമോചനത്തിനുശേഷം ഗോവ മേജർ ജനറൽ കെ.പി. കണ്ടത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സൈനിക ഭരണത്തിലായി. 1962 ജൂൺ 8-ന് സിവിൽ ഭരണം നിലവിൽ വന്നു. ഗോവ, ദമൻ, ദിയു എന്നിവ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി. പിന്നീട് 1987 മെയ് 30-ന് ഗോവ ഇന്ത്യയിലെ 25-ാമത് സംസ്ഥാനമായി; ദമൻ ദിയു പ്രത്യേക കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി തുടർന്നു. ഗോവയുടെ വിമോചനം ഇന്ത്യയുടെ അഖണ്ഡത പൂർത്തിയാക്കിയ സംഭവമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി ജവാഹർലാൽ നെഹ്രുവും പ്രതിരോധ മന്ത്രി വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോനുമാണ് ഈ തീരുമാനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്.
ഗോവയുടെ സംസ്കാരവും ഇന്നത്തെ ഗോവയും
ഗോവയുടെ സംസ്കാരം ഇന്ത്യൻ-പോർച്ചുഗീസ് പൈതൃകങ്ങളുടെ സമ്മിശ്രമാണ്. കൊങ്കണിയാണ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷ; മറാത്തിയും പോർച്ചുഗീസും ഇംഗ്ലീഷും ഇവിടെ ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്. ഗോവയിലെ പള്ളികളും കോൺവെന്റുകളും 1986-ൽ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടു. ബസിലിക്ക ഓഫ് ബോം ജീസസിൽ വിശുദ്ധ ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യറുടെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. കാർണിവലും ഷിഗ്മോ ഉത്സവവും ഗോവയുടെ പ്രശസ്തമായ ആഘോഷങ്ങളാണ്. മീൻ കറിയും ചോറും ഫെനിയും ഗോവൻ ഭക്ഷണത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. വിനോദസഞ്ചാരമാണ് ഗോവയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ല്; ബാഗ, കലാംഗുട്ട്, പാലോലെം തീരങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഖനനവും കൃഷിയും മത്സ്യബന്ധനവും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളാണ്. 1987-ൽ സംസ്ഥാന പദവി ലഭിച്ചതോടെ ഗോവയ്ക്ക് സ്വന്തം നിയമസഭയും സർക്കാരും ലഭിച്ചു. ചെറിയ സംസ്ഥാനമാണെങ്കിലും പ്രതിശീർഷ വരുമാനത്തിലും സാക്ഷരതയിലും ഗോവ ഇന്ത്യയിൽ മുൻപന്തിയിലാണ്.
ഗോവയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ ത്രിസ്താവോ ഡി ബ്രഗാൻസ കുഞ്ഞ, രാം മനോഹർ ലോഹ്യ എന്നിവർ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. 1946-ൽ ലോഹ്യ ഗോവ സന്ദർശിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ശക്തിപ്പെടുത്തി. 1954-ൽ ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിലൂടെ മോചിതമായി. 1955-ൽ ഗോവയിലേക്ക് നടത്തിയ സത്യാഗ്രഹത്തിൽ നിരവധി പേർ പങ്കെടുത്തു. നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെയാണ് 1961-ൽ സൈനിക നടപടി തീരുമാനിച്ചത്. ഓപ്പറേഷൻ വിജയിയിൽ നാവികസേനയുടെ ഐഎൻഎസ് മൈസൂർ, ഐഎൻഎസ് ത്രിശൂൽ എന്നീ കപ്പലുകൾ അഞ്ചദീപ് പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കെടുത്തു. വിമോചനാനന്തരം ഗോവ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി; 1987-ൽ സംസ്ഥാനമായി. ഗോവയുടെ വിമോചനം ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക അഖണ്ഡത പൂർത്തിയാക്കിയ ചരിത്ര സംഭവമാണ്.
ഗോവയിലെ സെ കത്തീഡ്രൽ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ബസിലിക്ക ഓഫ് ബോം ജീസസിൽ വിശുദ്ധ ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യറുടെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ദൂധ്സാഗർ വെള്ളച്ചാട്ടവും മോല്ലെം ദേശീയോദ്യാനവും ഗോവയുടെ പ്രകൃതി സമ്പത്താണ്. കൊങ്കണി ഗോവയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ്; മറാത്തിയും ഇവിടെ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. കാർണിവൽ, ഷിഗ്മോ എന്നീ ഉത്സവങ്ങൾ ഗോവൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്. മീൻ കറിയും ചോറും ഫെനിയും ഗോവൻ ഭക്ഷണത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. വിനോദസഞ്ചാരമാണ് ഗോവയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ല്.
പരീക്ഷയ്ക്ക് ഓർക്കുക
- കാലയളവ്: 1961 ഡിസംബർ 17 – 19; ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്.
- 451 വർഷത്തെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിന് അന്ത്യം.
- കീഴടങ്ങൽ: 1961 ഡിസംബർ 19; ഗവർണർ ജനറൽ വസാലോ ഇ സിൽവ.
- ഗോവ വിമോചന ദിനം ഡിസംബർ 19.
- സൈനിക നേതൃത്വം: മേജർ ജനറൽ കെ.പി. കണ്ടത്ത്; മൊത്തം കമാൻഡ് ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ ജയന്തോ നാഥ് ചൗധരി.
- 22 ഇന്ത്യൻ സൈനികരും 30 പോർച്ചുഗീസ് സൈനികരും മരിച്ചു.
- ഗോവ സംസ്ഥാനമായത് 1987 മെയ് 30-ന്; ഇന്ത്യയിലെ 25-ാമത് സംസ്ഥാനം.
- കൊങ്കണി എട്ടാം പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഭാഷയാണ്.
- ഗോവയിലെ പള്ളികളും കോൺവെന്റുകളും യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ.
- ദാദ്ര നഗർ ഹവേലി 1954-ൽ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിലൂടെ മോചിതമായി.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | വസ്തുത |
|---|---|
| കാലയളവ് | 1961 ഡിസംബർ 17 – 19 |
| ഓപ്പറേഷൻ | ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് |
| പോർച്ചുഗീസ് ഭരണകാലം | 451 വർഷം |
| കീഴടങ്ങൽ | 1961 ഡിസംബർ 19 |
| ഗോവ വിമോചന ദിനം | ഡിസംബർ 19 |
| ഗോവ സംസ്ഥാനം | 1987 മെയ് 30 (25-ാമത് സംസ്ഥാനം) |