മുഗൾ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകല
പേർഷ്യൻ ചിത്രകലയും ഇന്ത്യൻ പാരമ്പര്യവും ചേർന്ന് മുഗൾ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ വളർന്ന ചിത്രകലയാണ് മുഗൾ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകല. ഹുമയൂൺ മുതൽ ഷാജഹാൻ വരെയുള്ള കഥ അറിയാം.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരുടെ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ വളർന്ന ചിത്രകലയാണ് മുഗൾ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകല. കൈയെഴുത്ത് ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ അലങ്കാരമായും ആൽബങ്ങളിൽ സൂക്ഷിക്കാനുള്ള ഒറ്റ ചിത്രങ്ങളായും വരച്ചിരുന്ന ചെറിയ ചിത്രങ്ങളാണിവ. പേർഷ്യൻ മിനിയേച്ചർ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, ഇന്ത്യൻ രാജ്പുത് ചിത്രകലയുടെ നിറങ്ങളും പ്രകൃതിചിത്രീകരണവും ചേർന്ന് മുഗൾ ചിത്രകല ഒരു സ്വതന്ത്ര ശൈലിയായി വളർന്നു.
മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ തുടക്കം ഹുമയൂണിന്റെ കാലത്താണ്. ഷേർഷാ സൂരിയോട് തോറ്റ് പേർഷ്യയിലെ സഫാവിദ് രാജാവായ ഷാ തഹ്മാസ്പിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ അഭയം തേടിയ ഹുമയൂൺ അവിടെ പേർഷ്യൻ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകല കണ്ടു. 1555-ൽ അധികാരം തിരിച്ചുപിടിച്ച് ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ അദ്ദേഹം രണ്ട് പേർഷ്യൻ ചിത്രകാരന്മാരെ കൂടെ കൊണ്ടുവന്നു: മീർ സയ്യിദ് അലിയും അബ്ദുസ് സമദും. അവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൊട്ടാരത്തിൽ നിഗാർ ഖാന എന്ന ചിത്രശാല സ്ഥാപിച്ചു. ഹംസനാമയുടെ ചിത്രീകരണവും അക്കാലത്ത് തുടങ്ങി.
അക്ബറിന്റെ കാലം: മഹത്തായ ചിത്രശാല
അക്ബർ (ഭരണം 1556-1605) ആണ് മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ യഥാർഥ ശില്പി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊട്ടാര ചിത്രശാലയിൽ നൂറിലധികം ചിത്രകാരന്മാർ ജോലി ചെയ്തിരുന്നതായി അബുൽ ഫസൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഹംസനാമ, അക്ബർനാമ, മഹാഭാരതത്തിന്റെയും രാമായണത്തിന്റെയും പേർഷ്യൻ വിവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വലിയ പദ്ധതികൾ അക്കാലത്ത് നടന്നു. ഹംസനാമയിൽ ഏകദേശം 1400 ചിത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; 1567 മുതൽ 1582 വരെയാണ് ഇതിന്റെ നിർമാണം നടന്നത്. ദസ്വന്ത്, ബസവൻ തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരന്മാർ അക്ബറിന്റെ ചിത്രശാലയിലെ പ്രശസ്തരായിരുന്നു.
ജഹാംഗീറും ഷാജഹാനും പതനവും
ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾ ചിത്രകല ഛായാചിത്രങ്ങളിലേക്കും പ്രകൃതിചിത്രീകരണത്തിലേക്കും തിരിഞ്ഞു. ജഹാംഗീർ തന്നെ ചിത്രകലയുടെ വലിയ ആസ്വാദകനായിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ പക്ഷികളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും ചിത്രങ്ങൾ ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ഷാജഹാന്റെ കാലത്ത് ചിത്രകല കൂടുതൽ അലങ്കാരപരവും ഔപചാരികവുമായി. ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്ത് കൊട്ടാരത്തിന്റെ പിന്തുണ കുറഞ്ഞതോടെ ചിത്രകാരന്മാർ രാജ്പുത് കൊട്ടാരങ്ങളിലേക്കും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൊട്ടാരങ്ങളിലേക്കും ചേക്കേറി. ഇതോടെ മുഗൾ ശൈലി ഇന്ത്യയിലെങ്ങും വ്യാപിച്ചു.
മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ പ്രത്യേകതകൾ
മുഗൾ ചിത്രങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മമായ വിശദാംശങ്ങൾ, തിളക്കമുള്ള നിറങ്ങൾ, പ്രകൃതിയുടെ കൃത്യമായ ചിത്രീകരണം എന്നിവ കാണാം. ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കടലാസ് തയ്യാറാക്കുന്നതും ചിത്രം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അതിന് ചുറ്റും അലങ്കാര അതിർത്തി വരയ്ക്കുന്നതും ഈ ശൈലിയുടെ ഭാഗമാണ്. കൊട്ടാരജീവിതം, വേട്ട, യുദ്ധം, ഛായാചിത്രങ്ങൾ, പ്രകൃതി എന്നിവയാണ് പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ. പരീക്ഷകളിൽ ഹുമയൂൺ കൊണ്ടുവന്ന ചിത്രകാരന്മാർ, ഹംസനാമ, അക്ബറിന്റെ ചിത്രശാല, ജഹാംഗീറിന്റെ ഛായാചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ പതിവാണ്.
സാങ്കേതികവിദ്യയും പ്രശസ്ത ചിത്രങ്ങളും
മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യ വളരെ സൂക്ഷ്മമായിരുന്നു. വാസ്ലി എന്ന പ്രത്യേക കടലാസിലാണ് ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചിരുന്നത്. അണ്ണാന്റെ രോമം കൊണ്ട് നിർമിച്ച നേർത്ത ബ്രഷുകളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പ്രകൃതിദത്ത നിറങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു: ലാപിസ് ലാസുലിയിൽ നിന്ന് നീലയും മഞ്ഞൾ നിന്ന് മഞ്ഞയും കിട്ടി. സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും ചിത്രങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഒരു ചിത്രം വരയ്ക്കാൻ പല ചിത്രകാരന്മാർ ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു; ഒരാൾ രൂപരേഖ വരച്ചാൽ മറ്റൊരാൾ നിറം നൽകും. ചിത്രം പൂർത്തിയായശേഷം അതിന് ചുറ്റും അലങ്കാര അതിർത്തി വരച്ച് ആൽബത്തിൽ ഒട്ടിച്ചു.
പ്രിൻസസ് ഓഫ് ദി ഹൗസ് ഓഫ് തിമൂർ എന്ന ചിത്രം മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ ആദ്യകാല മാസ്റ്റർപീസുകളിലൊന്നാണ്. ഇത് ഇന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലാണ്. ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്തെ പക്ഷികളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും ചിത്രങ്ങൾ പ്രകൃതിചിത്രീകരണത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ സ്വാധീനം രാജ്പുത് ചിത്രകലയിലും കാണാം. കാംഗ്ര, ബസോഹ്ലി തുടങ്ങിയ പഹാഡി ശൈലികൾ മുഗൾ ശൈലിയിൽ നിന്ന് വളർന്നവയാണ്. മുഗൾ മിനിയേച്ചറുകൾ ഇന്ന് ലോകത്തെ പ്രധാന മ്യൂസിയങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ പതനവും പൈതൃകവും
ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ചിത്രകലയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ കുറഞ്ഞു. ചിത്രകാരന്മാർ രാജസ്ഥാനിലെ രജപുത്ര കൊട്ടാരങ്ങളിലേക്കും ഹിമാലയൻ മലയോര രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ചേക്കേറി. അവിടെ മുഗൾ ശൈലി പ്രാദേശിക ശൈലികളുമായി ചേർന്ന് പുതിയ ശൈലികൾ ഉണ്ടായി. മേവാർ, മാർവാർ, ബുണ്ടി, കോട്ട തുടങ്ങിയ രാജസ്ഥാനി ശൈലികളും കാംഗ്ര, ഗുലേർ, ബസോഹ്ലി തുടങ്ങിയ പഹാഡി ശൈലികളും ഇങ്ങനെ വളർന്നവയാണ്. മുഗൾ ചിത്രകലയുടെ സ്വാധീനം ഇന്ത്യൻ ചിത്രകലയിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നിലനിന്നു.
മുഗൾ മിനിയേച്ചറുകൾ ഇന്ന് ലോകത്തെ പ്രധാന മ്യൂസിയങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഡൽഹിയിലെ ദേശീയ മ്യൂസിയം, ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം, ന്യൂയോർക്കിലെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ മ്യൂസിയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ മുഗൾ ചിത്രങ്ങളുടെ വലിയ ശേഖരങ്ങളുണ്ട്. അക്ബറിന്റെ കാലത്തെ ഹംസനാമയിലെ ചിത്രങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. മുഗൾ ചിത്രകല ഇന്ത്യൻ കലാചരിത്രത്തിലെ സുവർണ അധ്യായമാണ്. പേർഷ്യൻ കലയും ഇന്ത്യൻ കലയും ചേർന്ന് സൃഷ്ടിച്ച ഈ ശൈലി സാംസ്കാരിക സമന്വയത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്.
മുഗൾ മിനിയേച്ചർ ചിത്രകലയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ ഓരോ ചക്രവർത്തിയുടെയും സംഭാവന പ്രത്യേകം ഓർക്കുക. ഹുമയൂൺ മീർ സയ്യിദ് അലിയെയും അബ്ദുസ് സമദിനെയും പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്നു. അക്ബറിന്റെ കാലത്ത് ഹംസനാമ പോലുള്ള വലിയ പദ്ധതികൾ നടന്നു; ഹംസനാമയിൽ ഏകദേശം 1400 ചിത്രങ്ങളുണ്ട്. ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്ത് ഛായാചിത്രങ്ങളും പ്രകൃതിചിത്രീകരണവും പ്രധാനമായി. ഷാജഹാന്റെ കാലത്ത് ചിത്രകല കൂടുതൽ അലങ്കാരപരമായി. ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്ത് കൊട്ടാര പിന്തുണ കുറഞ്ഞതോടെ ചിത്രകാരന്മാർ രജപുത്ര കൊട്ടാരങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കേറി.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | കാര്യം |
|---|---|
| തുടക്കം | ഹുമയൂൺ; മീർ സയ്യിദ് അലി, അബ്ദുസ് സമദ് |
| സുവർണകാലം | അക്ബർ, 1556-1605 |
| പ്രധാന ഗ്രന്ഥം | ഹംസനാമ; ഏകദേശം 1400 ചിത്രങ്ങൾ, 1567-1582 |
| ജഹാംഗീർ | ഛായാചിത്രങ്ങളും പ്രകൃതിചിത്രീകരണവും |
| ചിത്രശാല | നിഗാർ ഖാന; കിതാബ്ഖാനയുടെ ഭാഗം |
| സ്വാധീനം | പേർഷ്യൻ + രാജ്പുത് + യൂറോപ്യൻ |