Panchayati Raj: The 73rd Amendment Explained
പഞ്ചായത്തീരാജ് — 73-ാം ഭേദഗതി, മൂന്നുതല സംവിധാനം, സംവരണം, കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ ഭരണം.
അധികാരം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന മാതൃകയാണ് പഞ്ചായത്തീരാജ്. ഗ്രാമതലത്തിൽ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് ഭരണത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്ന ഈ സംവിധാനത്തിന് ഭരണഘടനാ പദവി നൽകിയത് 73-ാം ഭേദഗതിയാണ് (1992).
Background and the 73rd Amendment
1957-ലെ ബൽവന്ത് റായ് മേത്ത കമ്മിറ്റി മൂന്നുതല പഞ്ചായത്ത് സംവിധാനം ശുപാർശ ചെയ്തു; 1977-ലെ അശോക് മേത്ത കമ്മിറ്റി ദ്വിതല സംവിധാനം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഒടുവിൽ 1992-ലെ 73-ാം ഭേദഗതി പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് ഭരണഘടനാ പദവി നൽകി — 1993 ഏപ്രിൽ 24-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ഈ ദിവസം ദേശീയ പഞ്ചായത്തീരാജ് ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ ഭാഗം IX (അനു. 243–243O) പഞ്ചായത്തുകളെക്കുറിച്ചാണ്; 11-ാം പട്ടികയിലെ 29 വിഷയങ്ങൾ പഞ്ചായത്തുകളുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്.
Key Features of the System
- മൂന്നുതല ഘടന: ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (ഗ്രാമം), ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്/പഞ്ചായത്ത് സമിതി (ബ്ലോക്ക്), ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്/സിലാ പരിഷത്ത് (ജില്ല)
- നേരിട്ടുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എല്ലാ തലങ്ങളിലും; കാലാവധി 5 വർഷം
- സ്ത്രീകൾക്ക് മൂന്നിലൊന്ന് സംവരണം (പല സംസ്ഥാനങ്ങളും 50% ആക്കി ഉയർത്തി)
- പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗക്കാർക്ക് ജനസംഖ്യാനുപാതിക സംവരണം
- ഗ്രാമസഭ — പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വോട്ടർമാരും അംഗങ്ങൾ; നേരിട്ടുള്ള ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വേദി
Panchayati Raj in Kerala
കേരളത്തിന് ശക്തമായ തദ്ദേശഭരണ പാരമ്പര്യമുണ്ട്. 1996-ലെ ജനകീയാസൂത്രണം (People's Plan) അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിൽ കേരളത്തെ രാജ്യത്തിന് മാതൃകയാക്കി — പദ്ധതി ഫണ്ടിന്റെ വലിയ വിഹിതം തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് നൽകി. ഗ്രാമസഭകൾ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് കേരളം.
PESA Act, 1996: Extension to Tribal Areas
73-ാം ഭേദഗതി അഞ്ചാം പട്ടികയിലെ ഗോത്രമേഖലകൾക്ക് ബാധകമായിരുന്നില്ല — ഈ വിടവ് നികത്താൻ 1996-ൽ PESA നിയമം (Panchayats Extension to Scheduled Areas Act) കൊണ്ടുവന്നു. ഗോത്രമേഖലകളിലെ ഗ്രാമസഭകൾക്ക് പ്രത്യേക അധികാരങ്ങൾ നൽകുന്നതാണ് ഈ നിയമത്തിന്റെ പ്രത്യേകത: പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ മേൽ അവകാശം, ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിന് മുൻപ് ഗ്രാമസഭയുടെ അനുമതി, മദ്യനിരോധനം ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള അധികാരം, ചെറുകിട വനവിഭവങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥത. ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. പത്തോളം സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഗോത്രമേഖലകളിൽ PESA പ്രാബല്യത്തിലുണ്ട്. എന്നാൽ പല സംസ്ഥാനങ്ങളും PESA പൂർണ്ണമായി നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല എന്ന വിമർശനമുണ്ട് — പരീക്ഷയ്ക്ക് നിയമത്തിന്റെ അസ്തിത്വവും ഉദ്ദേശ്യവും അറിഞ്ഞാൽ മതി.
- PESA പ്രകാരം ഗ്രാമസഭയുടെ അധ്യക്ഷൻ ഗോത്രവിഭാഗത്തിൽ നിന്നായിരിക്കണം
- 11-ാം പട്ടികയിലെ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ: കൃഷി, കുടിവെള്ളം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, റോഡുകൾ
- പഞ്ചായത്തുകളുടെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകൾ പരിശോധിക്കുന്നത് സംസ്ഥാന ധനകാര്യ കമ്മീഷനാണ് (ഓരോ 5 വർഷവും)
11th Schedule: What Panchayats Handle
11-ാം പട്ടികയിലെ 29 വിഷയങ്ങൾ പഞ്ചായത്തുകളുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ് — ഇവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ പരീക്ഷയ്ക്ക് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. കൃഷിയും കാർഷിക വിപുലീകരണവും, കുടിവെള്ളം, ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും, പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം, റോഡുകളും പാലങ്ങളും, ഗ്രാമീണ ഭവനനിർമ്മാണം, ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം, വനങ്ങളും ചെറുകിട വനവിഭവങ്ങളും, മൃഗസംരക്ഷണവും ക്ഷീരവികസനവും, മത്സ്യബന്ധനം, ഖാദി-ഗ്രാമവ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ശ്രദ്ധേയം: ഭരണഘടന വിഷയങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും യഥാർത്ഥ അധികാരം സംസ്ഥാന നിയമങ്ങളിലൂടെയാണ് — അതിനാൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. കേരളം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അധികാരവും ഫണ്ടും കൈമാറിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് — ജനകീയാസൂത്രണത്തിലൂടെ (1996) പദ്ധതി ഫണ്ടിന്റെ 35–40% തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് നൽകി. പഞ്ചായത്തുകളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി പരിശോധിക്കാൻ ഓരോ 5 വർഷവും സംസ്ഥാന ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ രൂപീകരിക്കണം.
- 73-ാം ഭേദഗതിക്ക് മുൻപ് പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് ഭരണഘടനാ പദവി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല
- പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള കുറഞ്ഞ പ്രായം 21
- കാലാവധി തീരും മുൻപ് പിരിച്ചുവിട്ടാൽ 6 മാസത്തിനുള്ളിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തണം
Panchayati Raj in Kerala Today
കേരളത്തിലെ തദ്ദേശഭരണത്തിന് മൂന്ന് തലങ്ങളുണ്ട് — ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്; നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും കോർപ്പറേഷനുകളും. 1994-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം 73-ാം ഭേദഗതിക്ക് അനുസൃതമായി രൂപീകരിച്ചതാണ്. ഗ്രാമസഭകൾ വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് നാല് തവണ ചേരണം — ബജറ്റ് ചർച്ച, ഗുണഭോക്തൃ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നിവ ഗ്രാമസഭയിലൂടെ. കുടുംബശ്രീ പോലുള്ള സ്ത്രീ കൂട്ടായ്മകൾ പഞ്ചായത്തുകളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുന്നത് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനാണ്.
Key Exam Points
- 74-ാം ഭേദഗതി (1992) നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഭരണഘടനാ പദവി നൽകി — 1993 ജൂൺ 1-ന് പ്രാബല്യം; ഭാഗം IXA
- രാജസ്ഥാനിലെ നാഗൗർ ജില്ലയിലാണ് (1959) പഞ്ചായത്തീരാജ് ആദ്യം നടപ്പാക്കിയത്
- പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുന്നത് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനാണ്
- രണ്ട് ലക്ഷത്തിൽ താഴെ ജനസംഖ്യയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇടത്തരം തലം (ബ്ലോക്ക്) വേണ്ടെന്നുവയ്ക്കാം