രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ: സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്റെ സേവന പ്രസ്ഥാനം
1897-ൽ സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ സ്ഥാപിച്ച രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ ആത്മീയതയെയും മാനവസേവനത്തെയും കൂട്ടിയിണക്കി, ചിക്കാഗോ സർവമത സമ്മേളനത്തിലൂടെ ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തയെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തി.
1897-ൽ സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ സ്ഥാപിച്ച രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ, ഇന്ത്യൻ ആത്മീയതയെ സാമൂഹിക സേവനവുമായി കൂട്ടിയിണക്കിയ അപൂർവമായ പ്രസ്ഥാനമാണ്. ഗുരുവായ ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസന്റെ ഉപദേശങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രൂപംകൊണ്ട ഈ സംഘടന, "ആത്മനോ മോക്ഷാർത്ഥം ജഗദ് ഹിതായ ച" — സ്വന്തം മോക്ഷത്തിനും ലോകക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി — എന്ന ആപ്തവാക്യവുമായി ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
വിവേകാനന്ദന്റെ ജീവിതവും ചിക്കാഗോ പ്രസംഗവും
1863 ജനുവരി 12-ന് കൽക്കത്തയിൽ നരേന്ദ്രനാഥ ദത്തനായി ജനിച്ച വിവേകാനന്ദൻ ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസന്റെ പ്രധാന ശിഷ്യനായിരുന്നു. 1893 സെപ്റ്റംബർ 11-ന് അമേരിക്കയിലെ ചിക്കാഗോയിൽ നടന്ന ലോക സർവമത സമ്മേളനത്തിൽ "അമേരിക്കയിലെ സഹോദരീസഹോദരന്മാരേ" എന്ന അഭിസംബോധനയോടെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രസംഗം ലോകശ്രദ്ധ നേടി. മതസഹിഷ്ണുതയുടെയും സാർവലൗകിക സ്വീകാര്യതയുടെയും സന്ദേശം നൽകിയ ആ പ്രസംഗം, ഹിന്ദുമതത്തെയും ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തയെയും പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയ ചരിത്ര നിമിഷമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനം ഇന്ത്യയിൽ ദേശീയ യുവജന ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.
മിഷന്റെ സ്ഥാപനവും സേവന പ്രവർത്തനങ്ങളും
വിദേശ പര്യടനത്തിനുശേഷം 1897-ൽ ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ വിവേകാനന്ദൻ രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ബേലൂർ മഠമാണ് ആസ്ഥാനം. മാനവസേവനം ഈശ്വരസേവനമാണെന്ന തത്ത്വത്തിൽ, സ്കൂളുകൾ, കോളേജുകൾ, ആശുപത്രികൾ, അനാഥാലയങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ മിഷൻ വിപുലമായ ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു. ദുരന്ത നിവാരണം, ഗ്രാമവികസനം, ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ മിഷൻ ഇന്ത്യയിലുടനീളം സജീവമാണ്. 1894-ൽ ന്യൂയോർക്കിൽ വേദാന്ത സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിച്ചും അദ്ദേഹം വേദാന്ത തത്ത്വചിന്ത പാശ്ചാത്യലോകത്ത് പ്രചരിപ്പിച്ചു.
തത്ത്വചിന്തയും പൈതൃകവും
ജാതിവ്യവസ്ഥയെയും ആചാരബദ്ധമായ ഹിന്ദുമതത്തെയും വിവേകാനന്ദൻ വിമർശിച്ചു; ദരിദ്രരുടെയും പീഡിതരുടെയും ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. "ഗീതയിലേക്ക് മടങ്ങുക" എന്ന മുദ്രാവാക്യം അദ്ദേഹം ഉയർത്തി. ജ്ഞാനയോഗം, ഭക്തിയോഗം, രാജയോഗം തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾ ഇന്നും ലോകമെമ്പാടും പ്രചോദനം നൽകുന്നു. 1902 ജൂലൈ 4-ന് മുപ്പത്തൊമ്പതാം വയസ്സിൽ ബേലൂർ മഠത്തിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ ദേശസ്നേഹിയായ സന്യാസിയായി അദ്ദേഹം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.