വാർലി ചിത്രകല: മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ഗോത്രകല
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വാർലി ഗോത്രം ചുവന്ന മൺചുമരുകളിൽ അരിമാവുകൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളാണ് വാർലി ചിത്രകല. ജീവ്യ സോമ മാഷെയുടെ കഥയും ഈ കലയുടെ പ്രത്യേകതകളും അറിയാം.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വാർലി ഗോത്രം വരയ്ക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളാണ് വാർലി ചിത്രകല. ചുവന്ന മൺചുമരുകളിൽ വെളുത്ത അരിമാവ് കൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്ന ലളിതമായ രൂപങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത. വൃത്തം, ത്രികോണം, ചതുരം എന്നീ അടിസ്ഥാന രൂപങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളും മരങ്ങളും വീടുകളും വരയ്ക്കുന്നത്. രണ്ട് ത്രികോണങ്ങൾ ചേർത്താണ് മനുഷ്യശരീരം വരയ്ക്കുന്നത്. ഈ ലാളിത്യമാണ് വാർലി ചിത്രങ്ങളെ ലോകമെമ്പാടും പ്രിയങ്കരമാക്കിയത്.
വാർലി ഗോത്രം പ്രധാനമായും മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പാൽഘാർ, താനെ ജില്ലകളിലും ഗുജറാത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിലും ദാദ്ര നഗർ ഹവേലിയിലും ജീവിക്കുന്നു. വാർലി ചിത്രങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം എത്ര പഴക്കമുള്ളതാണെന്ന് ഉറപ്പില്ല. പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു; ചിലർ 2500 മുതൽ 3000 വർഷം വരെ പഴക്കം പറയുന്നു. ഭീംബേട്കയിലെ ശിലാചിത്രങ്ങളുമായി വാർലി ചിത്രങ്ങൾക്ക് സാമ്യമുണ്ടെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.
ജീവ്യ സോമ മാഷെ: വാർലി കലയുടെ പിതാവ്
വാർലി ചിത്രകലയെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയത് ജീവ്യ സോമ മാഷെയാണ്. 1934-ൽ പാൽഘാർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം ആചാരങ്ങൾക്കുവേണ്ടി മാത്രം വരയ്ക്കുന്ന പതിവ് മാറ്റി, ദൈനംദിന ജീവിതം വരയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. 1975-ൽ മുംബൈയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രദർശനം നടന്നു; 1976-ൽ ഫ്രാൻസിലും പ്രദർശനം നടന്നു. 2011-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു. 2018-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ വാർലി കലയുടെ പിതാവ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വാർലി ചിത്രകല പരമ്പരാഗതമായി സ്ത്രീകളുടെ കലയായിരുന്നു; പൂർണസമയ ചിത്രകാരനായ ആദ്യ പുരുഷൻ ജീവ്യ സോമ മാഷെയാണ്.
വിഷയങ്ങളും പ്രതീകങ്ങളും
വാർലി ചിത്രങ്ങളിൽ കൃഷി, മീൻപിടിത്തം, വേട്ട, വിവാഹം, ഉത്സവങ്ങൾ, നൃത്തം എന്നിവയാണ് പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ. വിവാഹച്ചടങ്ങുകളിൽ വരയ്ക്കുന്ന ലഗ്നചൗക്ക് ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. തർപ നൃത്തമാണ് വാർലി ചിത്രങ്ങളിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ദൃശ്യം. തർപ എന്ന കുമ്പളങ്ങയിൽ നിർമിച്ച വാദ്യം വായിച്ച് വൃത്താകൃതിയിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങളെ ഇതിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. കാൻസാരി ദേവിയാണ് വാർലി ഗോത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ദേവത; ധാന്യത്തിന്റെ ദേവിയായാണ് അവരെ കരുതുന്നത്.
ഭൗമസൂചികയും ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയും
2014-ൽ വാർലി ചിത്രകലയ്ക്ക് ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ചു. ഇന്ന് വാർലി ചിത്രങ്ങൾ കടലാസിലും തുണിയിലും വരയ്ക്കുന്നു. വീടുകളുടെ അലങ്കാരം, വസ്ത്രങ്ങൾ, സമ്മാനവസ്തുക്കൾ എന്നിവയിലെല്ലാം വാർലി രൂപങ്ങൾ കാണാം. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരും ട്രൈഫെഡ് പോലുള്ള സംഘടനകളും ഈ കലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. പരീക്ഷകളിൽ വാർലിയുടെ പ്രദേശം, ജീവ്യ സോമ മാഷെ, ഭൗമസൂചിക വർഷം, തർപ നൃത്തം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ പതിവാണ്.
വാർലി ജീവിതവും ആധുനിക പ്രചാരവും
വാർലി ഗോത്രത്തിന്റെ ജീവിതം കൃഷിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്. നെൽകൃഷിയും മീൻപിടിത്തവുമാണ് അവരുടെ പ്രധാന ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ. വാർലി ചിത്രങ്ങളിൽ കൃഷിയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും ചിത്രീകരിക്കുന്നു: വിതയ്ക്കൽ, നടീൽ, കൊയ്ത്ത്, ധാന്യം സൂക്ഷിക്കൽ. മഴക്കാലവും വിളവെടുപ്പ് ഉത്സവങ്ങളും ചിത്രങ്ങളിൽ നിറയുന്നു. വാർലി ഭവനങ്ങളുടെ ചുമരുകളിൽ വരയ്ക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ വീടിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനുള്ളതാണെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കാൻസാരി ദേവി ധാന്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഇന്ന് വാർലി ചിത്രകല ആധുനിക ലോകത്ത് വലിയ പ്രചാരം നേടിയിരിക്കുന്നു. വസ്ത്രങ്ങൾ, ബാഗുകൾ, വീടുകളുടെ ചുമരുകൾ, ഓഫീസുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം വാർലി രൂപങ്ങൾ കാണാം. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ വാർലി ചിത്രകലയെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക അടയാളമായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു. ജീവ്യ സോമ മാഷെയുടെ മകനും പേരക്കുട്ടികളും ഈ കല തുടരുന്നു. വാർലി ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കാൻ ഇന്ന് പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. ഒരു ഗോത്രത്തിന്റെ ചുമർചിത്രം ലോകകലയുടെ ഭാഗമായ കഥയാണ് വാർലിയുടേത്.
വാർലി ചിത്രങ്ങളുടെ രൂപഭാഷ
വാർലി ചിത്രങ്ങളുടെ രൂപഭാഷ വളരെ ലളിതമാണ്. വൃത്തം സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ത്രികോണം പർവതങ്ങളെയും മരങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചതുരം ഭൂമിയെയും വയലുകളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ മൂന്ന് രൂപങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് വാർലി ചിത്രകാരന്മാർ ലോകം മുഴുവൻ വരയ്ക്കുന്നത്. മനുഷ്യരൂപങ്ങൾ രണ്ട് ത്രികോണങ്ങൾ ചേർത്ത് വരയ്ക്കുന്നു; തല വൃത്തമാണ്. മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും മരങ്ങളും ഇതേ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് വരയ്ക്കുന്നത്. ഈ ലാളിത്യമാണ് വാർലി ചിത്രങ്ങളെ കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ഒരുപോലെ ആകർഷകമാക്കുന്നത്.
വാർലി ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത് മുളങ്കമ്പ് കൊണ്ടാണ്. അരിമാവ് വെള്ളത്തിൽ കലക്കി വെളുത്ത ചായമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചുവന്ന മൺചുമരാണ് പശ്ചാത്തലം. ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ചുമർ ചാണകം കൊണ്ട് മെഴുകുന്നു. വിവാഹച്ചടങ്ങുകളിൽ ലഗ്നചൗക്ക് എന്ന ചതുരത്തിൽ പ്രത്യേക ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നു. വാർലി ചിത്രകല പഠിക്കുന്നവർ ആദ്യം അടിസ്ഥാന രൂപങ്ങൾ വരയ്ക്കാൻ പഠിക്കുന്നു. പിന്നീട് ദൃശ്യങ്ങൾ ചേർത്ത് കഥകൾ വരയ്ക്കുന്നു.
വാർലിയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രദേശവും ജീവ്യ സോമ മാഷെയുടെ വിവരങ്ങളും ഭൗമസൂചിക വർഷവും ഒരുമിച്ച് ഓർക്കുക. വാർലി ഗോത്രം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പാൽഘാർ, താനെ ജില്ലകളിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. അരിമാവ് കൊണ്ട് ചുവന്ന മൺചുമരിൽ വരയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ കല. ജീവ്യ സോമ മാഷെ 1934-ൽ ജനിച്ചു; 2011-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു; 2018-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. 2014-ൽ വാർലി ചിത്രകലയ്ക്ക് ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ചു. തർപ നൃത്തമാണ് ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ദൃശ്യം. വൃത്തം, ത്രികോണം, ചതുരം എന്നീ അടിസ്ഥാന രൂപങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് വാർലി ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത്.
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| വിവരം | കാര്യം |
|---|---|
| ഗോത്രം | വാർലി, മഹാരാഷ്ട്ര |
| പ്രധാന ജില്ലകൾ | പാൽഘാർ, താനെ |
| മാധ്യമം | അരിമാവ്, ചുവന്ന മൺചുമർ |
| ജീവ്യ സോമ മാഷെ | 1934-2018; പത്മശ്രീ 2011 |
| പ്രശസ്ത ദൃശ്യം | തർപ നൃത്തം |
| ഭൗമസൂചിക | 2014 |